Yazar:
Ferenc Karinthy
Çevirmen:
Sevgi Can Yağcı
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
240
Basım Tarihi:
31 Mayıs 2023
Yayınevi:
Notos Kitap
Orijinal Adı:
Épépé
ISBN:
9786057643995
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Helsinki Dilbilim Kongresi’ne katılmak için yola çıkar Budai. Gideceği yeri bilir ama vardığı yer şaşırtır onu.
Bir yanlışlık olmalıdır, burada bambaşka bir dil vardır, bilmediği hatta hiç duymadığı bir dil.. Öyle kalabalıktır ki burası gözünü korkutur Budai’nin. Yapması gereken tek bir şey vardır: beklenildiği yere gitmek.
.
Dil ile birey arasındaki ilişkiyi, bilinmezliğin ve çaresiz hissetmenin anlatıldığı akıcı ama zorlayıcı bir eserdi Epepe. Zorlayıcı diyorum çünkü Epepe’yi okurken sürekli sıkışmış hissettim, insanlara sıkışmış-duvarlar arasına sıkışmış-yollarda sıkışmış.
Anlamak ve anlaşılmak ne önemliymiş dedim. Halbuki kendi kendimi anlamaya çalışmak bile yeterli olur sanıyordum, değilmiş.
Sevdiğim, üzerine bolca düşündüğüm, sonunu kafamda kurgulamaya devam edip eklemeler yaptığım bir eser oldu, tavsiye ederim ~
.
Sevgi Can Yağcı Aksel çevirisi, Virginia Elena Patrone kapak tasarımıyla ~
Puan vermedi·240 syf.··
Beğendi
·2023 150. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 21 Haziran 2023 07:12
Epepe / Ferenc Karinthy
Merhabalar. Bugünki kitabım, sonu nereye varacak diye deli gibi bir merakla okuduğum Epepe. Eser, bir dilbilim uzmanının bilinmeyen bir dil ve kültürde kayboluşunun
BEN HANGİ GEZEGENDEYİM;1000Kitap
Macar Edebiyatının başyapıtı olarak nitelendirilen bir eserle geldim.Çoğu okur tarafından bilinmeyen,kimi okurlara göre de zorlayıcı olduğu söylenen bu eseri ben hep bir umutla okudum.Öyle ki kahramanın bu sıkışmışlık ve kaybolmuşluk duygusundan çıkacağını umut ettim. Dedim ki yazar kahramanına bu durumu çok görmemiştir. Sonucunu elbette söylemeyeceğim.Nasıl bir duygu içinde okumamı bilmenizi istedim.
Eleştiriler yumağı içinde kaybolduğum bir hikayeydi okuduğum. Dilini,kültürünü,coğrafyasının nasıl olduğunu bilmeyen bir karakter ayakta kalma mücadelesi,Yaşama tutunmasını ve en önemlisi kendi ülkesine geri dönmek amacıyla girdiği türlü oyunları ve çabaları okurken sıkışmışlık hissettim.
Öyle ki, kahramanla beraber o içimde ki umudumu hiç bitirmedim.
Distopik olan bu hikayeyi okurken kaybolmuşluğu dibine kadar yaşayacağınıza emin olabilirsiniz. Ve var olma çabası, kahramanımızın bu ülkede bende yaşıyorum,sizden biri değilim belki ama bende burada nefes alıp veriyorum çığlıklarını satır aralarında duyacaksınız.Bu durum sizi üzecek biliyorum fakat nedenini sorgulamaktan da kendinizi alamayacaksınız....
Bu sorular için bile şans verilmeli hikayeye.
Sevgiler
Yanlış bir uçağa biniyorsunuz ve uçağın nereye indiği belli değil. Hangi ülke anlayamıyorsunuz, dilini bilmiyorsunuz ve orada yaşayan insanlarla ortak bir dilde bile buluşamıyorsunuz. Bu durumda siz
Macar edebiyatı bir hazine, Epepe de bu hazinenin nadide parçalarından biri. Epepe yazıldığı dönem için yaratıcı ve anlamlı bir distopya. Alanında yetkin bir dil bilimci olan Budai, Helsinki'deki kongreye gitmek için uçağa binmiştir ama gözünü açtığında kendini hiç tanımadığı bir ülkede, yabancı bir kültürün içine fırlatılmış olarak bulur üstelik bildiği bir yığın dil hiçbir işine yaramamaktadır. Helsinki'de olmadığını kendini otele bırakan otobüsten inince anlar ve müthiş bir kaosun içinde debelenmeye başlar. Kitabın en başarılı yanı Budai'nin çaresizliğini ve içine düştüğü ruh halini okura yansıtması. Budai ile beraber tedirgin oldum, çabaladım, çaresizliği yaşadım. Oldukça değişik bir kültürün içine düşen Budai her yolu dener ama yolu çok dikenlidir, hayal kırıklığı ile boğuşur durur. Kalabalık içindeki yalnızlığın ,insanın kendini ifade edememesinin hazin yansımalarını Budai aracılığıyla anlatmış bize. Yabancılaşmayı, hiçleşmeyi, iletişimsizliğin etkilerini, sürü psikolojisinin insana yaptırdıklarını hafızamıza kazıyor yazar. Kişiler kitleler, yığınlar halinde, kaotik bir kalabalık. Eser çok iyiydi de bir de sonu olsaydı tadından yenmeyecekti, çok mutlu olacaktım. Bazı şeyler havada kaldı ama bu kitabı okumak için engel değil, sonuna kadar nefes almadan okudum. Macar edebiyatı seviyorum.
Öfke, fesatlık, nefret iki kutuplu duygulardır. Duyguya duyguyla karşılık vermek olanaklıdır, kafa tutmak, düşmanını bulmak, onunla savaşmak, ona meydan okumak ve alt etmek de...
#ferenckarinthy
Sevgili Karinthy nin Macar bir yazar olduğunu keşfedince romanını düşünmeden aldım.
Hızlı ve heyecanlı başlayınca dedim evet oluyor ama okudukça hele ki kitabı kapattığımda (ha gayret dedim sonu yüzümü güldürür) hayal kırıklığı yaşadım. Karşılaştığım alelade ve kitaba hemen sonlandırmak için yazılmış bir son gibiydi. 239 sayfa boyunca düğüm üstüne düğüm göster , sonra sonuç aslında bakınız buymuş diyip kitabı bitir. Oldu mu ?
Olmadı..
Kahramanımız Budai bir dilbilimci. Helsinki’ye bir dil kongresine giderken üst üste gelen yanlışlıklar silsilesiyle kendisini adını ve dilini bilmediği bir ülkede bulur. İlk başta sakin kalan Budai için günler geçtikçe her şey tam bir kaosa dönüşüverir. Bundan sonra roman boyunca hiçbir kişiyle hiçbir şekilde iletişim kuramayan Budainin ülkeden çıkış yolu arama mücadelesini; bu sırada ülkedeki savaşı, şehrin insanlarının kalabalık içindeki çilekeşini okuyoruz.
Evet, kabul ediyorum ki sevgili Karinthy bir Macar yazara göre gerçekten çok farklı bir kalem , farklı bir içeriği ele almış. Ama benim için akıp giden bir romandan ziyade fazla düğümlerle boğulmuş üstünkörü bir sonla da kenara konmuş bir romandı.
Kitabın adı nereden geliyor derseniz de Budainin otelde tanıştığı asansör görevlisi kadına verdiği isimlerden sadece birisi olması yanı sıra Budai için ülkede duyduğu dilin aşağı yukarı bir etimolojisi görevinde.
Kitapta Budai'nin o yaşadığı çaresizlik hissini çoğu zman bende yaşıyorum dil bilmemek anlaşamamak çok zor. Yazar duyguları çok güzel aktarmış. Sadece kitabın son kısmını beğenmedim savaş ya da her neyse o kanlı kısmın olması alakasız geldi bana. Ama genel olarak farklı bir kitaptı begendim.
Öncelikle belirtmek istediğim kitabın ilk bölümlerinde duyduğum ve son satıra kadar bitmek bilmeyen korkunç çaresizlik hissiydi. Bunu talihsiz kahramanımız Budai ile birlikte bütünüyle yaşadım
Puan vermedi·240 syf.··
Beğendi
·2025 29. kitabı
·6 günde okudu
·Okunma: 01 Mayıs 2025 12:32
İsmi ilginç gelip okuduğum bir kitap daha, adından ilginç bir konu olacağı belliydi. 1984, Fahrenheit, Hayvan Çiftliği gibi kitapları sevdiyseniz kesinlikle okumalısınız. Ne anlatıyor, evet bir distopya düşünün içinden çıkamadığınız labirent gibi bir zaman/ülke/algılama tanımlanması zor bir yaşantı. Kahramanımız kendini bir iş için çıktığı uçak yolculuğunun sonunda bu ülkede buluyor ve başlıyor karabasan.Ne dili belli, ne yasaları ,ne de sosyal kuralları...Merakla ne bu?dedirterek okutan bir anlatım, ancak sürekli aynı şeylerin tekrarlanması beni biraz sıktı.Gerçi eserin bizi sokmaya çalıştığı ruh hali tam da buydu sanırım bu yüzden bu durumu eleştirmemem lazım,amacına ulaştı
Listenize alın, okuyun efendim , pişman olmazsınız ,bol okumalı günler herkese...
Yazar Hakkında
Ferenc KarinthyYazar · 2 kitap
1921 yılında Budapeşte’de doğdu. Dünyaca ünlü yazar Frigyes Karinthy’nin ve psikiyatr Aranka Böhm’ün oğlu olarak entelektüel bir ortamda büyüdü. Annesi Aranka Böhm 1944’te Auschwitz Toplama Kampı’nda katledildi. Ferenc Karinthy Budapeşte’de Pázmány Péter Üniversitesi’nde dilbilim üstüne doktora yaptı. 1947’de aldığı bursla eğitimini Fransa’da, İsviçre’de ve İtalya’da sürdürdü. Uzun yıllar sutopu oyunculuğu yapmanın yanı sıra Budapeşte’de birçok tiyatroda dramaturg olarak çalıştı ve İngilizce, Yunanca, İtalyanca, Almanca dillerinden çeviriler yaptı. Hayatı boyunca romanları ve oyunları başta olmak üzere pek çok eser vermiş olsa da en çok ses getireni Epepe (1970) romanı oldu. Epepe herkesin her şeyi kanıksadığı bir yerde yabancılık çekmenin, tek başına sürgün ya da göçmen olmanın yarattığı kaygıyı yansıtan bir başyapıt olarak kabul edilir ve edebiyat çevrelerince Kafka’nın Dava’sı, Huxley’nin Cesur Yeni Dünya’sı, Orwell’in 1984’üyle birlikte anılır. Metropollerin gelişmiş, bir o kadar da kaotik dünyasını resmeden bu absürd distopyada İkinci Dünya Savaşı’nın ve Macaristan’da János Kádár diktatörlüğünün etkileri de görülür. Epepe’nin başkahramanı gibi çokdilli olan Ferenc Karinthy yaptığı çevirilerle de Macar edebiyatının uluslararası alanda tanınmasına katkı sağladı. 1992 yılında Budapeşte’de öldü.
