Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
1974
İlk Yayın Tarihi:
1913
Yayınevi:
Atlas Kitabevi
Orijinal Adı:
Gulyabani
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
58 diğer baskı · Tümünü Göster
Gulyabani
12,9bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2025 · 144 s.
Gulyabani
774 okunmaÖzgür Yayınları · Mart 2014 · 160 s.
Gulyabani
716 okunmaİthaki Yayınları · 2015 · 184 s.
Gulyabani
361 okunmaCan Yayınları · Ocak 2019 · 192 s.
Gulyabani
248 okunmaEverest Yayınları · 3 Eylül 2010 · 127 s.
Gulyabani
230 okunmaPanama Yayıncılık · Ocak 2021 · 176 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
En çok etkilendiğim kitaplardan biridir.Roman
Okurken kitabı fazlasıyla hissetmiştim ve betimlemeleriyle, her yönüyle okunması gerektiğini düşünmekle birlikte diğer okuyucularda da nasıl etki bırakacağını çok merak ediyorum. Kesinlikle okunmalı diye düşünüyorum.
Herkese mutlu günler...
Kitaba gelirsek;
Efendim, Hüseyin Rahmi Gürpınar’a bir okurundan bir mektup gelir. Mektubun sahibi yaşlı bir kadındır ve kendisinden şöyle kolay anlaşılır, bilimden ilimden uzak, merak uyandıran özellikle de hurafeyi cini periyi masalı seven insanlara yönelik bir hikaye yazmasını ister. Eh, yazarımız da mektubu yazan hanımnineyi kıracak değil ya, alır kalemi eline, geçer hikayenin başına. Öyle bir hikaye yazar ki, başından ilimden anlayan da bilimden anlayan da masaldan anlayan da kalkamaz.
Sütkardeşler filmini hepimiz biliriz. 1976 yılında çekilen bu dev kadrolu film hepimizi hala güldürür. Bir de o filmde Gulyabani figürü vardır. Heh işte o Gulyabani, Hüseyin Rahmi GÜrpınar’ın 1913’te yarattığı Gulyabani’nin ta kendisidir. Filmde kitapla uyuşan tek şey Gulyabani figürüdür. Senaryo tamamen başka bu sizi aldatmasın.
Peki filmden Gulyabani’ye zaten aşinayız, ee filmdeki tipleme de aynı ise kitabı neden okumalıyım diye bir soru aklınıza gelirse haklısınız çünkü benim de gelmişti. Okuma etkinliği olmasa ben de bu kitaba muhtemelen zaman ayırmazdım. Ama öyle olmadığına ve bu etkinliğe katıldığıma o kadar seviniyorum ki!
Nerde kalmıştık? Heh! Bugünkü dönemde her ne kadar Gulyabani’nin ne olduğunu, okurken sonunun nereye bağlanacağını bilsen de, olaylar nasıl bu kadar ustaca bağlanmış, nasıl sonuca götürecek, gerçekler nasıl ortaya çıkacak acaba diye meraklanmadan edemiyorsun. Romanın dili de sade ve akıcı olunca, bir çırpıda zevkle okuyorsun.
Hurafeler, inler, cinler, periler, batıl inançlar ancak bu kadar komik anlatılır ancak bu kadar güzel hicvedilebilirdi. Kitabın üstünden yüzyılı aşkın süre geçmesine rağmen, hala da bazı batıllıkların devam ettiğini görmek de ayrı bir toplumsal ayna olmuş
Edebiyat
Sanırım bu sefer bir efsaneyi geride bıraktık. Film olarak herhalde seyretmeyen kalmamıştır. Bilhassa benim yaşıtlarım ama daha çok bizden de bir tık daha büyük olanlar. Kitap ise Batıl şeylere inanan ve gerçek yerine hurafeleri kabul edenlerin ve bunların etkisinde kalanların anlatıldığı, 3 numaralı kategorinin bir üyesi. Amaç ise cin ve peri gibi ruhani varlıkların adları kullanılarak oldukça saf olan insanları kandırmaktan ibarettir ki yazar burada cahilliğe oldukça sert tepki verirken; batıl düşünceler yerine bilimin önemine vurgu yapmayı da hiç ihmal etmez.
Eserin başkahramanı Muhsine Hanım oldukça saf, saygıdeğer bir kadındır. Oldukça duygusal olan bu kadın genç ve cahil zamanında anne ve babasını kaybedince Ayşe Hanım adında bir aile dostunun yardımıyla bir konağa gönderilir ve burada manevi duyguları fazlaca sömürülür ve akıl sağlığı tehlikeli bir duruma düşer. Kitabın baş kahramanıdır.
Onun mahvoluşunun temsilcisi Ayşe Hanım ise sahtekarlığın ve tamahkarlığın bir temsilcisi olup alacağı para için Muhsine’nin kötü şeyler yaşamasına sebep olmuştur. Hasan ise Ayşe’nin aksine iyiliği, merhameti temsil etmektedir. Akıllı bir insan olarak olayların çözüm noktasındadır ki kitabın yazarı onu finalde ödüllendirmeyi ihmal etmez yazarımız. İyiler kazanır misali.
Çeşmifelek ve Ruşen adlı iki karakter ise köşkte çalışan, cehaleti ve batıl inançları temsil eden karakterlerdir. Her şeye inanan ve sorgulamayan insan tipinin temsilcileridirler.
Kitabın anlatımının biraz daha masalsı olmasını da beğendiğimi belirtmeliyim. Kısa ve anlaşılır bir dili olması da onu okunabilir eserler arasında değerlendirmemizi sağlıyor ki, yazarı okumak isteyenlerin başlangıç olarak değerlendirebileceği eserlerden biri olduğuna inanıyorum.
Hepimize iyi okumalar dilerim..
hüseyin rahmi gürpınar, gulyabani, garaip faturasıEdebiyat
Garaip Faturası üst başlığı altında yayımlanan ve serinin ilk numunesi olan bu roman, gulyabani ve peri inanışlarını yerle bir etmeye azmetmiş bir yazarın, Hüseyin Rahmi’nin, hayli güldürücü, düşünmeye sevk edici, yer yer peri tasvirleriyle de ürpertici bir kimliğe soktuğu, başarılı bir yazın ürünüdür. Konak ahalisinin birbiriyle olan sohbet malzemeleri, ortak korkuları, kadın dayanışması ve kadın saffeti, okuyucuyu ağlatacak derecede güldürmektedir. Muhsine Hanım ve Hasan Efendi arasındaki sevda okuyucuyu gıptaya ve hatta kıskançlığa sürükleyebilir.
Herkesin bildiği Süt Kardeşler filmindeki Gulyabani'nin ilham kaynağı bu kitaptır. Zaten kitap ve filmin ortak noktalarından biri belki de en önemlisi konağın sahibi kadına, Gulyabani şeklinde görünüp mallarını ele geçirmek amaçlanır.
Rahmetli Kemal Sunal’ın rol aldığı Gulyabani teması olan Süt Kardeşler filmini yediden yetmişe herkes izlemiştir, halen de izlediğinde aynı tadı almaktadır. Kitabı okumaya başladığımda film ile bağlantısı var mı diye düşünürken okuduğumda benzer yanları olduğunu fark ettim.
Kitapta Muhsine Hanım’ın genç bir kız iken hizmetli olarak gönderildiği Yediçobanlar Çiftliğine daha varmadan yolda faytoncunun anlattıkları ile tüyleri diken diken olur. Anlatılanlar karşısında Muhsine Hanım’ın korkunun yanında merak duygusu da uyanmıştır.
Çiftliğin hanım ağası bu cin ve perilerden delirmiştir ayrıca çiftlikte çalışan iki tane daha hizmetçi vardır. Tabi asıl karakter olan Ahu Baba ismiyle boyu minare kadar uzun olan Gulyabani… Bazı gecelerde ortaya çıkıp ahaliyi korkuttuktan sonra ortadan kaybolur.
Muhsine çiftliğe vardığında kendisine ilk başta nasıl davranması gerektiği öğretilir. Yatarken saçların örgüsünü açıp beyaz gecelik giyecek, boynunda takılı olan muskayı ne olursa olsun boynundan çıkarmayacak, camdan dışarı bakmayacak, yasaklanan odalara girmeyecek, gece kesinlikle dışarı çıkmayacak… Tabi bunların yanında Muhsine’ye bir de görev verirler; ağaçların dibine cinler ve periler faydalansın diye şerbet dökecektir. Olur da Muhsine bunu yapmayı unutursa cinlerin ve perilerin kendisini boğacağını da tembih ederler.
Bundan sonra Muhsine’nin gözleri gördüklerine kör, kulakları duyduklarına sağır olur. Ama Muhsine’nin içerisindeki merak hiç dinmemiştir. Buraya kadar kitabın içeriğinden az çok bahsettim bundan sonra siz okuyucuların merakına kalsın.
Okurken Süt Kardeşler isimli filmden kesitlerin gözünüzün önüne geleceği bu kitabı bitirdiğinizde yüzünüzde tebessüm oluşacağından eminim.
Keyifli okumalar dilerim…
10/10
Beğendi
·2024 31. kitabı
Gulyabani - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Evet yoğun bir dönemde okuyabileceğim kitaplara yönelmişken Hüseyin Rahmi Gürpınar okumak çok iyi geldi. Bol bol gülümsemeli eğlenceli bir kitap okudum. 
Cadı kitabından sonra 
Gulyabani yi okumam lazımdı zaten, bu yoğun dönemde Gürpınar'ın diğer kitaplarıyla okuma durgunluğuna girmeden okumaya devam edebilirim. Cadı kitabı incelemem için buyurunuz ----> #237206124
Bir haminne (hanımnine) nin mektubuyla cinli, perili, gulyabanili bir hikaye yazan Gürpınar; yine döneminin batıl inançlarının mizahi bir şekilde topluma öğretici bir üslup takındığını görüyoruz. Okuyucuyu bilinçlendirmeye, boş inançlardan ve çağdışılıktan uzaklaştırırken haminneye olan cevabında da böyle varlıkları hiç görmediği için ne kadar güç bir vazife yüklediklerini de belirtir.
Kitap içeriğini incelememde anlatmayan biri olarak beğendiğim yönlerine geçeyim. Maniler, diyaloglar, halk ağzının kullanımı, 1913 İstanbul insan yaşayışına tanımlamaları çok hoştu. Cadı kitabını özellikle orijinal metinden okumuştum incelemesinde belirttiğim gibi TDK sitesinde pdf olarak paylaşmış ki diğer Hüseyin Rahmi Gürpınar eserleri de mevcuttu. Ne kadar her sayfanın altında o sayfadaki osmanlıca kelimelerin çevirisi mevcutsa da okumamı yavaşlattığı için bu sefer günümüz Türkçesini tercih ettim. Diğer kitapta dilin o hali diyaloglara daha bir eğlence ve sevecenlik kattığı doğru. Başka bir zaman orijinal halinde de okumayı düşünüyorum açıkçası.
İncelememde bahsetmek istediğim bir diğer konu kendimce yaptığım bir okur analizi. Bu platformdaki puanlama ve incelemelere göz gezdirdiğimde benim yaşıtım ve üzerindekiler kitabı çok beğenerek 10/10 puan verirken, daha genç arkadaşlar düşük puan verip beklentilerini karşılamadığını belirtmişler. 
Yüzyıllık Yalnızlık sunumumda da bahsettiğim
Hüseyin Rahmi Gürpınar okumak çok iyi geldi. Bol bol gülümsemeli eğlenceli bir kitap okudum. Cadı kitabından sonra Gulyabani yi okumam lazımdı zaten, bu yoğun dönemde Gürpınar'ın diğer kitaplarıyla okuma durgunluğuna girmeden okumaya devam edebilirim. Cadı kitabı incelemem için buyurunuz ----> #237206124
Bir haminne (hanımnine) nin mektubuyla cinli, perili, gulyabanili bir hikaye yazan Gürpınar; yine döneminin batıl inançlarının mizahi bir şekilde topluma öğretici bir üslup takındığını görüyoruz. Okuyucuyu bilinçlendirmeye, boş inançlardan ve çağdışılıktan uzaklaştırırken haminneye olan cevabında da böyle varlıkları hiç görmediği için ne kadar güç bir vazife yüklediklerini de belirtir.
Kitap içeriğini incelememde anlatmayan biri olarak beğendiğim yönlerine geçeyim. Maniler, diyaloglar, halk ağzının kullanımı, 1913 İstanbul insan yaşayışına tanımlamaları çok hoştu. Cadı kitabını özellikle orijinal metinden okumuştum incelemesinde belirttiğim gibi TDK sitesinde pdf olarak paylaşmış ki diğer Hüseyin Rahmi Gürpınar eserleri de mevcuttu. Ne kadar her sayfanın altında o sayfadaki osmanlıca kelimelerin çevirisi mevcutsa da okumamı yavaşlattığı için bu sefer günümüz Türkçesini tercih ettim. Diğer kitapta dilin o hali diyaloglara daha bir eğlence ve sevecenlik kattığı doğru. Başka bir zaman orijinal halinde de okumayı düşünüyorum açıkçası.
İncelememde bahsetmek istediğim bir diğer konu kendimce yaptığım bir okur analizi. Bu platformdaki puanlama ve incelemelere göz gezdirdiğimde benim yaşıtım ve üzerindekiler kitabı çok beğenerek 10/10 puan verirken, daha genç arkadaşlar düşük puan verip beklentilerini karşılamadığını belirtmişler. Yüzyıllık Yalnızlık sunumumda da bahsettiğim
Kitabı incelemeden önce, bu kitabın giriş kısmından ve bu kitabın yazılış amacından biraz bahsetmek isterim, çünkü güzel bir amaca hizmet ediyor aslında. Okurlarından bir hanımnine'nin isteği üzerine yazılmış bu kitap. Hüseyin Rahmi Gürpınar'a gelen bir mektupta 'İşte sizden bu okuma yazma bilmeyen hanımninelerin sohbet meclislerinde okunacak bir hikaye yazmanızı istiyorum. Mevzuunuz esrarengiz cin, peri, gulyabani olacak. Kitap Muhsine Hanım'ın perili bir köşke, bir akrabası zoruyla hizmetçi olarak sokulması ile başlıyor. kitabın ilk yarısı son yarısına göre biraz sıkıcı gelmişti bana ama yine de genel olarak akıcıydı. Muhsine Hanım'ın köşkte yasadıkları, cinler, periler zaten olayları içine çekiciydi. Fazla spoiler vermek istemiyorum ama herkesin bildiği süt kardeşler filminin genel mantığı ile orantılı kitap, fakat olay örgüsü tamamen farklı işlenmiş, cinler ve perilerle dolu olaylar sonunda olayın aşk hikayesine bağlanması bence güzel olmuş. Genel olarak akıcı ve güzel bir hikayeydi. Ayrıca bu kitap ile birlikte Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Doğaüstü varlıkları ve bu tarz olayları işleyiş tarzını beğendiğimden, Efsuncu Baba ve Cadı gibi daha birçok kitabını da okumak için yol açtı diyebilirim.
Korku Perdesi Altında Gülen Bir EleştiriHüseyin Rahmi Gürpınar ’ın kendine has üslubuyla yazdığı Gulyabani , yalnızca bir korku hikâyesi değil; dönemin batıl inançlarına, mahalle dedikodularına ve insanların kendi kendini korkutma hâline dair eğlenceli bir taşlama.
Kitaptaki karakterler öyle tanıdık ki… Okurken bazen “Aynısı bizim mahallede de vardı sanki?” demeden duramıyorsunuz. Her gölgeyi cin sananlar, kapı gıcırtısında bayılacak gibi olanlar… hepsi tam kıvamında.
Hüseyin Rahmi, sözde korku dolu olayları öyle bir mizahla anlatıyor ki, korkudan çok kahkaha atıyorsunuz. “Gerçekten var mıydı, yoksa herkes birbirini mi doldurdu?” sorusu sürekli aklınızda kalıyor.
Benim için Gulyabani batıl inançlarla ince ince dalga geçen, aynı zamanda geceden çok cehaletin korkutucu olduğunu hatırlatan keyifli bir yolculuktu.
Okuyun… kim bilir, belki bir gün hep birlikte Gulyabani avına çıkarız.
Hüseyin Rahmi Gürpınar ’ın kendine has üslubuyla yazdığı Gulyabani , yalnızca bir korku hikâyesi değil; dönemin batıl inançlarına, mahalle dedikodularına ve insanların kendi kendini korkutma hâline dair eğlenceli bir taşlama.
Kitaptaki karakterler öyle tanıdık ki… Okurken bazen “Aynısı bizim mahallede de vardı sanki?” demeden duramıyorsunuz. Her gölgeyi cin sananlar, kapı gıcırtısında bayılacak gibi olanlar… hepsi tam kıvamında.
Hüseyin Rahmi, sözde korku dolu olayları öyle bir mizahla anlatıyor ki, korkudan çok kahkaha atıyorsunuz. “Gerçekten var mıydı, yoksa herkes birbirini mi doldurdu?” sorusu sürekli aklınızda kalıyor.
Benim için Gulyabani batıl inançlarla ince ince dalga geçen, aynı zamanda geceden çok cehaletin korkutucu olduğunu hatırlatan keyifli bir yolculuktu.
Okuyun… kim bilir, belki bir gün hep birlikte Gulyabani avına çıkarız.Edebiyat Zenginliğimiz...
Hikaye ana tema bakımından çoğumuzun aşina olduğu "Scooby Doo" maceralarının ana teması ile aynı. Çok zengin bir edebiyat alt yapımız olmasına rağmen batı taklitçiliğinin ruha vurduğu zillet damgasını üzerinden atamayan senarist ve yapımcılara kızmamak mümkün değil. Keyifle okudum. Keyifle okuyacağınızı garanti ederim.
Not: Gulyabani filmi ile sadece sonuç bölümünde kısmi benzerlik var. Filmini izledim, okumaya gerek yok diye düşünmeyin.( Ben düşünmüştüm de )
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
