Ne kadar sık unuturuz zamanı , yalnızken
Doğanın evrensel tahtını överken;
Ormanlarını , vahşi güzelliklerini , dağlarını
Aklımıza verdiği sert cevabı! Edgar Allan Poe
Edgar Allan Poe aktrist Elizabeth Poe ve aktör David Poe Jr.'ın oğlu olarak , 19 Ocak 1809'da Boston'da dünyaya geldi. Kız kardeşinin doğumundan önce babası öldü ya da ortadan kayboldu. Edgar henüz 3 yaşındayken de annesi tüberkülozdan öldü. Kuzgun adlı şiirinin yayınlanmasıyla son derece popüler oldu. Fakat bu şöhreti çok para kazanmasını sağlamıyordu. Çok fakirdi , eşi Virginia'nın tüberkulozdan öldüğünün farkında değildi. Sonbahar geldiğinde evi ısıtacak yakıt olmadığından Virginia'nın durumu ağırlaştı ve deliler gibi aşık olduğu eşi öldü.
Şiirlerine baktığımızda onları kendi özel yaşamından , endişelerinden ve iç kabuslarından ayrı tutmak imkansızdır : "Lenore" kan kusan , veremli eşi Virginia'dan başkası olamaz , "Ulalume" ortaya bir soru atıyor : Virginia'nın ölümünden sonra Poe yeni bir aşk ümidini taşıyabilir mi ? Yanıt kesinlikle "Hayır"dır. "Al Aaraaf" Poe'nun içindeki sanatsal ve ruhbilimsel aşamadır...
Poe'nun ölüm nedeninin kesin olmamasıyla birlikte alkol ve uyuşturucunun beyinde sebep olduğu damar tıkanıklığından öldüğü söylenmektedir. Poe'nun son sözleri "Tanrım , lütfen zavallı ruhuma yardım et" olmuştur.
Edgar Allan Poe'nun yaşamını ve çalışmalarını Francis Bacon " Derinliklerinde tuhaflık olmayan mükemmel güzellik yoktur." şeklinde özetler.
ÖLÜLERİN RUHLARI
Ruhun kendini yalnız bulacak
Gri mezar taşının karanlık düşüncelerinin ortasında
Tek kişi değil , bütün kalabalık gözetlemek için gelecek
Senin o gizlediğin anı
Bu inziva
"Bu kitabı, düşlerin tek gerçeklik olduğuna inananlara adıyorum."
Edgar Allen Poe
Yazar bu güzel sözle başlamış kitaba. Poe'nun, "Kuzgun" şiirini bilmeyen yoktur. Bu güzel şiir kitabındaki ilk şiir KUZGUN. Şair, penceresine gelen kuşla konuşuyor: "Dostlarım kaçtı yanımdan. Umutlarım gibi yarın sen de kaçarsın yanımdan."
Birbirinden masalsı şiirlerle dolu kitaptan çok sayıda alıntıyı yorum sonuna bırakıyorum.
*Beni terk etmediler
Umutlarımın terk ettiği gibi
*Şimdi ağla ya da ağlama sakın!
*Gecelerin kıyısından
Söyle nasıl çağırırlar seni
Ölüm kıyısından
KuzgunEdgar Allan Poe · Fantastik Kitap · 20161,938 okunma
Dili (asıl metni) oldukça eski olan bu şiiri Oğuz Baykara çevirisi ile okudum.
Kitaba başlarken E.P bize şiirin genel felsefesi üzerine bir açıklama ve Kuzgun şiiri hakkında da bir ön tahlil sunuyor,gerisi okuyucunun bu başarılı tavsirden sonra Kuzgun’u adeta bir sinemaskop tekniği ile gözünde canladırması kalıyor.
KuzgunEdgar Allan Poe · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 20111,938 okunma
"Acaba yazarlar edebiyat eserlerini nasıl kurgulayıp son hâline getirirler? Aralarından biri çıkıp da bu süreci bize anlatamaz mı?" diye son derece ilgi çekici birtakım sorularla eserine başlamış Edgar Allan Poe. Eser, başındaki bu sorularla beni kendine çekti ve sonuna kadar da merakımı koruyan bir eser olduğu için hemen okumaya koyuldum. Fırsatı kaçıramazdım. :)) Hemen tanıtayım zaten uzun bir eser de değil kendileri. Poe, eserin ilk bölümünde şiirini nasıl kurguladığını aşama aşama bize aktarır. Oldukça detaylandırır. Şiirinin çatısını Kuzgun olarak belirleyen Poe, onu oldukça melankolik bir kuş olarak vermiş ve şiir boyunca söylediği tek sözcüğü ise "asla" olarak seçmiş. (Nedenleri kitapta yer alıyor) İkinci kısımda ise planını anlattığı şiiri bizlere sunmuş. Şiiri oldukça akıcı ve akılda kalıcı buldum. İşte şiirden bazı satırlar:
“Ey kuş!” dedim, “Acayipsin, ya bir iblis ya kâhinsin,
Üstte Tanrı altta insan, hepimiz taparız ona,
Söyle bu kederli ruha, var mı ikinci bir vuslat,
Melek gibi Lenor’umu kucaklar mıyım acaba?
Sarar mıyım onu şöyle, yine mazideki gibi?
O an kuzgun dile geldi, cevap verdi, “Asla” dedi.
Merhaba 1K okurları!
Kuzgun dedim mi, aklıma hep siyahın en koyu tonu gelir. Bana geceyi de andırır Kuzgun. Kimilerine itici gelebilir ama, ben seviyorum bu kuşu. Bilmiyorum, belki de ben hep en siyahındayım hayatın..
Kitapdaşımla okuduğumuz bir diğer kitap da Kuzgun oldu. İsmi 'oku beni' diye bas bas bağırıyor sanki. Gerçeği söylemem gerekirse, okuduğum pdf'den midir nedir, tamamlanmayan bir şeyler vardı. Yazar şiire geçmeden, şiirin anatomisini anlatmış önce. Spoiler yedim desem yeridir. Şiirden spoiler yenir mi? demeyin, oluyormuş.
Anlamı bakımından inersek şiirin derinlerine, aşk acısı çeken aşığın bağrını delen hasretti Kuzgun. Yaşayanlar bilir, "Asla" ne demektir.
Unutulur mu gidenler?
Asla!
Geçer mi acılar?
Asla!
Kuzgun iç sesi olmuş ölüm sancısı çeken aşığın.
Kitabı bitirdikten sonra kitaptaşım sağolsun, filmi de olduğunu söyledi, onu da izlemeği düşünüyorum. Ama öylesine bir arama yaparken YouTube'da aklıma bir sene felan öncesinde dinlediğim Kuzgun şiiri geldi. Acaba o mudur? diye baktım. Evet, o muhteşem seslendirme. Tekrar dinledim, kitaptan alamadığım tadı aldım. Link bırakacağım dinlemek isteyen olursa diye, o son vurguya dikkat lütfen. Kuzgun dedi; "Hiç bir zaman!" İnsanın kanına işleyen o söz. Zaten yazarında isteği bu değil miydi? Akıllara kazınacak bir söz bırakmak şiirseverlerin belleğinde.
youtu.be/zZYEMQPFyEk
Keyifle dinleyin...
Şiir yazan biri olarak ilk okuduğum şiir kitabı olan Kuzgun'u da yorumlayayım. Edgar abinin kendi karanlık tarafını en fazla yansıttığı kitabı bence bu. Çevirisinden midir bilmem çoğu Türk şairinin şiirlerinden daha akıcı... Bence okuyun ve bol bol aşırı anlamlı sözlerin altını çizin... Güzel okumalar...
Kuzgun şiirinde sevgilisini kaybetmiş bir adamın depresyon süreci anlatılır. Sevgilisini kaybeden ve umutsuz bir arayış içinde olan adamın karşısına bir kuzgun çıkar. Adam kuzgun ile konuşmaya başlar fakat her ne sorarsa sorsun aldığı cevap sürekli “bir daha asla” olur. Bu sözü duymak da adamı daha da derin bir bunalıma iter. Zamanla aslında kuzgunun bundan başka bir cümle bilmediğini fark eder ama aşk acısı çekmek artık onun içinde bağımlılık haline gelir ve o yüzden kuzgun ile konuşmaya devam eder.
KuzgunEdgar Allan Poe · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 20111,938 okunma
İpekli, kararsız, hazin hışırtısı mor perdenin
Korkulara saldı beni, daha önce duyulmayan;
Yatışsın diye yüreğim ayağa kalkarak dedim:
“Bir ziyaretçidir mutlak usulca kapıyı çalan,
Gecikmiş bir ziyaretçi usulca kapıyı çalan;
Başka kim olur bu zaman?”
KuzgunEdgar Allan PoeEdgar Allan Poe kalemiyle, yaşam öyküsü ile gerek hikayeleri ve şiirleri ile hep dikkatimi çeken bir yazar olmuştur. Bence Edgar Allan Poe yaşamında keşfedilmemiş bir dehadır. Kuzgun Edgar Allan Poe'nun şiir kitabıdır. Poe şiirlerinde Yunan mitolojisinden, İslam inancına, ahirete birçok mitolojik konulara değinmenin yanı sıra Timurlenk adıyla Emir Timur u konu alan da bir şiir yazmıştır. Poe'nun ABD'de yaşayıp geniş bir genel kültür çerçevesine sahip olması ve Anadolu başta olmak üzere dünyanın çeşitli coğrafyalarına şiir yazması kendine hayran bıraktırıyor. Öte yandan başta annesi olmak üzere hayatına giren kadınlara yazdığı şiirler birbirinden güzeldir. Özellikle genç yaşında veremden ölen eşi Virginya'ya yazdığı Annabel Lee tam bir şaheserdir. Şiddetle tavsiye ettiğim okunması gereken bir şiir kitabıdır...
Seneler, seneler evveldi;
Bir deniz ülkesinde
Yaşayan bir kız vardı, bileceksiniz
İsmi Annabel Lee;
Hiçbir şey düşünmezdi sevilmekten
Sevmekden başka beni.
1809’da Boston’da doğdu. Henüz bebekken yetim kaldığından onu yanlarına alan John ve Frances Allan çifti tarafından yetiştirildi. John Allan’la para konusunda sürekli anlaşmazlıklar yaşayan Poe, 1827’de orduya yazıldı. Aynı yıl ilk kitabı Tamerlane and Other Poems’u (Tamerlane ve Diğer Şiirler) isimsiz olarak yayımlandı. 1831’de ordudan atıldı. Bunu izleyen yıllarda düzyazıya yoğunlaştı ve yaşamını yalnızca yazarak kazanmaya çalıştı. Southern Literary Messenger, Burton’s Gentleman’s Magazine, Graham’s Magazine gibi dergilerde yardımcı editör olarak çalıştı, Broadway Journal’ın önce editörü, daha sonra sahibi oldu. Nantucket’lı Arthur Gordon Pym’in Öyküsü 1838’de ve Tales of the Grotesque and Arabesque (Grotesk ve Arabesk Öyküler) adlı iki ciltlik derleme ise ertesi yıl yayımlandı. Fakat Poe’nun adını asıl yaygınlaştıran, 1845’te yayımlanan “Kuzgun” şiiri oldu. 1835’te, o sırada on üç yaşında olan kuzeni Virginia Clemm’le gizlice evlendi. Virginia’nın 1847’de veremden ölmesinin ardından Poe kendini daha da fazla içkiye verdi. 1849’da, bilinmeyen bir sebepten öldü.