Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
22 Ocak 2021
İlk Yayın Tarihi:
1924
Yayınevi:
Kapra Yayıncılık
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786257751995
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Diğer Baskılar
18 diğer baskı · Tümünü Göster
Efsuncu Baba
9,7bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2020 · 84 s.
Efsuncu Baba
263 okunmaKarbon Kitaplar · 2018 · 99 s.
Efsuncu Baba
175 okunmaİthaki Yayınları · Eylül 2021 · 112 s.
Efsuncu Baba
154 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2021 · 88 s.
Efsuncu Baba
158 okunmaKızıl Panda Yayınları · 2021 · 96 s.
Efsuncu Baba
76 okunmaÖzgür Yayınları · 23 Ocak 2015 · 104 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Zihin fukara olunca, Akıl ukalâ olurmuş.
Hüseyin Rahmi Gürpınar ile yine 1920'ler İstanbul'una bir yolculuğa çıkıyoruz.. İki Ermeni genci ve yaşlı bir efsuncu babanın yollarının kesişmesine ve sonrasında ise dönemin cehaletine, dini hurafelerine, tılsımlarına, batıl inançlarına çoğunluğu diyologlar şeklinde sürüp giden mizahi bir anlatımla şahit oluyoruz... Kitabın ilk bölümü gençlerin çoğunluğu eski Türkçe dolu karşılıklı diyologları sebebiyle bir parça sıkıcı gelse de özellikle efsuncu baba ile tanışmalarından sonra hem daha akıcı oluyor ve hikayeye dahil olabiliyoruz hem de yazarın bize anlatmaya calıştığı sonuca daha net varabiliyoruz... Yine Hüseyin Rahmi Gürpınar kaleminden dönemin koşullarına rağmen ilerici, cesur bir anlatım, bir özeleştiri, bir cehalete karşı duruş hikayesi... Sonuç olarak okuyalım, okutalım ve nereden nereye geldiğimizi asla unutmadan yeniden o günlerin hayalini kuranlara bilgiyle, akılla, sabırla yol gösterici olalım.... İyi okumalar...
"...en akıllılarımız her gün aldanıyorlar... en akılsızlarımız her gün aldatıyorlar... hepimiz daima aldanıyoruz; fakat fırsat düştükçe aldatıyoruz. aldanıp da aldatamayanlar... işte aç kalan sürü bu zavallılardır..."
Selam
"Hemen her yerde ve hele ilim ve irfanın zayıf bulunduğu memleketlerde hile, aldatmayla daha çok iş görülür."
Kitaptaki bu alıntımla başlamak istedim. Zaten bu alıntıda da kitabın mesajı ortaya çıkıyor. Gürpınar'ın kitapları genelde gerçek hayata dair komedya tarzında hep bir mesaj veriyor.
Zenginlik ve başarının tılsımlarla değil ancak çalışarak edinilebileceğini açık bir şekilde gösteriyor bu kitap. Yine keyifli akıcı bir kitaptı. Okumayanlara tavsiye edilir.
Efsuncu Baba, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın batıl inançları, hurafeleri ve cahilliği mizahi bir dille hicvettiği kısa ama etkili bir roman; kahramanımız Ebulfazl Enveri Efendi namı diğer Efsuncu Baba hayatını tılsım, muska, simya gibi inanışlara adamış, gizemli bir kitaptan öğrendiği “define sırrı”nı çözmeye kafayı takmış son derece komik ve trajikomik bir karakterdir. İstanbul’un eski semtlerinden Binbirdirek’teki macerası sırasında iki saf Ermeni gençle, Agop ve Kirkor’la karşılaşır; onları melek sanarak kendi hayallerindeki hazineye götüreceğine inanır ve bu üçlünün etrafında gelişen olaylar hem güldürür hem de bugünün insanının da ne kadar kolay aldanabildiğini düşündürür. Gürpınar’ın dili akıcı, mizahı yerli yerinde, karakter çözümlemeleri ise hem eleştirel hem sıcak; kısa sayfalarına rağmen düşündürücü mesajlar barındıran bu kitap, cehalet ve hurafe ile akıl ve bilimin çarpışmasını gözler önüne seriyor ve bana göre klasikler arasında hem eğlenceli hem anlamlı bir mola niteliğinde...
Hüseyin Rahmi’nin Efsuncu Baba’sına Bir BakışEdebiyat & Roman
İlk dönem romancılığımızın nüktedan yazarı Hüseyin Rahmi, Efsuncu Baba romanında körü körüne hurafelere inanmanın insanın başına neler getirebileceğini, bu bağnaz yaklaşımın kötü kişilerce kendi lehlerine nasıl kullanılabileceğini sıradan insanların ağzından güzel bir şekilde aktarıyor. Ermeni karakterlerin komik konuşmalarıyla gelişen roman akıcı bir şekilde ilerliyor.
İlk dönem romancılığımızda okuyucuya ders vermek, kitabın sonunda mesajları kendi ağzından yazmak bir alışkanlıktır. Hüseyin Rahmi de bu alışkanlıkla ana mesajı kendi eliyle işlediği birkaç sayfalık bir yazı kaleme alarak romanına son vermiştir.
Kitaptaki merak uyandıran olayların güldüren bir dille aktarımı kitabı çekici hale getiriyor. Ben kitabı beğendim. Kısa ve akıcı bir kitap, bir çırpıda bitireceksiniz.
Hüseyin Rahmi... Yaşasaydı gerçekten tanışmak isteyeceğim bir yazar. Bir dönem incelemek isteseydim tarih kitabı yerine senin kitapların okumam yeterli olurdu herhalde. Bir yazar düşünün dönemin tüm sokak yaşantısını, etnik yapısını, ağız özellikleri suistimal edilen ve yozlaştırılan akıldan uzaklaştırılmış dini değerlerini tüm aksaklıkları ile size yansıtıyor. Efsuncu Baba romanı sofu görünümlü ama inandığı şeyler hurafeden ileriye gitmeye Ebulfazl Enveri'nin akla hayale sığmayacak efsunlara, tılsımlara nasıl kafayı takarak gülünç duruma düştüğünü ve hatta hayatını çekilmez bir noktaya nasıl getirdiğini, bu uğurda yer yer kullanıldığını, mükemmel bir üslup harika bir olaya örgüsü ile bizlere sunmuş. Gülmeli meraklanmalı şaşırmalı kısa ama keşke bitmeseydi diyeceğiniz bir eser.
"Her insanı, hatta her toplumu hoşlandığı yemle avlarlar."·112 syf.·Dini Siyasete Alet Etmek ve Din Sömürgeciliği
10/10
2022 50. kitabı
Arkadaşlar sabredin bayılacağınız bir kitap, kaynak okuyacaksınız.
(Baştaki diyaloglarda biraz sıkılabilirsiniz..).
Kitabın konusu:
"Attığı her adımı hurafelere ve batıl inançlara göre
Efsuncu Baba - Hüseyin Rahmi GürpınarHüseyin Rahmi Gürpınar bu romanında Agop ve Kirkor adında iki saf ama sevimli Ermeni genci ile kendisini "Efsuncu Baba" olarak tanıtan Enveri Efendi adındaki yaşlı adam arasında yaşanan gülme garantili diyalogları her zaman olduğu gibi yine çok başarılı şekilde hicvetmiş.
"Efsuncu Baba", büyüler, muska kitapları, yıldız falları, efsun ve tılsımlarla kafayı bozmuş ikinci sınıf simyacıdır. Eline geçen gizemli bir kitapla İstanbul’daki gizli hazineleri bulabileceğini düşünen Efsuncu Baba, Agop ile Kirkor’u melek sanarak onlardan yardım ister. Ve hikaye bu noktadan sonra şekillenmeye başlar. Bu üçlü arasında geçen diyaloglar o kadar komik ve absürt ki, kitabın bir çok yerinde istemsizce güldüm :)
Efsuncu Baba, batıl inançlar ve cehaletin insanları ne hallere düşürebileceğini mizah ve ironiyle ortaya koyar. Ve bu bataklıktan çıkmak için aklın ve bilimin önemini vurgular. Yazardan okuduğum bu 3. eser de hurafe ve cehaletin insanları bataklığa düşüreceğini, bu bataklıktan bilim ve akıl ile çıkılabileceğinin mesajını verdi. Romanı okurken Türk insanı olarak her devirde kandırılmaya ne kadar çok müsait olduğumuza üzüldüm. Kısa ama dolu dolu, kamu spotu tadında bir eser. Okumak isteyenlere tavsiye ederim.
Kitaba 7.8/10 puan veriyorum.
NOT : Düşünün ki Master Chef'e katılıyorsunuz ve yemek olarak bu kitap var. Kaşık atmamaları mümkün değil :)
Normalde başında iken bu kitaba inceleme yazmayı düşünmüyordum ama size şöyle tarif edeyim :
Cornetto yersiniz dibine yaklaştıkça sanki tadı artar belki de bitirmenin hüznünden dolayıdır bu zevk, dibine gelince daha çok seversiniz. Bu kitapta bana o tadı verdi. Çok beğendim...
Hemen kitaba dönelim, Agop ve Kirkor karakterlerinin kırma Türkçesi ve samimi konuşmaları sizleri tebessüm ettirecek kadar karşılıyor. Atışmaları harika. Daha sonra Enver karakteriyle karşılaşıyorlar. Enveri eski kitaplar yazan, hayatın bilgeliğini arayan hatta bunun altınlarla sağlanacağını düşünüp hazine arayan bir divane. Enverinin körü körüne inandığı bir çok değer var ki biz bunlara batıl inanç diyoruz günümüzde. Kendisini bilge sanıp hazinesini arıyor, kendi imal etmeye çalışıyor altını ve daha bir sürü şey. Agop ve Kirkor ile karşılaşınca onları sorguluyor ve melek olduğuna inanıyor, bu meleklerin onu hazineye ( tılsımlara) götüreceğine dair teorisi var ve bunu zamanı gelince hayata geçiriyor. Sonu sürpriz olarak kalsın ancak kitabın son kısımlarında verilmek istenen mesaj harikalar ötesi... Enver Paşa'ya bile giydiriyor yazarımız... Teşekkürler Hüseyin Rahmi Gürpınar teşekkürler... Tavsiye edilir kesinlikle okuyun derim :)
[İkinci kez okuduğum kitaplardan]
"Efsuncu Baba" Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın, toplumcu gerçekçilikle mizahı aynı potada erittiği en dikkat çekici eserlerinden biridir. Roman, halk arasında
Efsuncu Baba, ilk bakışta eğlenceli ve hatta biraz hafif bir roman gibi görünse de, aslında oldukça sert bir toplumsal eleştiri barındırıyor. Hüseyin Rahmi, batıl inançlara ve insanların kolay kandırılabilirliğine mizah yoluyla yaklaşmış. Ama bu mizahın altında ciddi bir sorgulama var.
Romandaki karakterler biraz abartılı çizilmiş gibi duruyor ama aslında o abartı, anlatılmak istenen mesajı daha görünür kılıyor. İnsanların korkularından, umutlarından ve çaresizliklerinden nasıl faydalanılabildiğini görmek hem komik hem de rahatsız edici. Özellikle “efsunculuk” meselesi üzerinden toplumun akıl yerine hurafeye yönelme eğilimi çok net bir şekilde eleştiriliyor.
En dikkatimi çeken şey, Hüseyin Rahmi’nin dili oldu. Hem akıcı hem de oldukça canlı. O dönemin İstanbul’unu, mahalle kültürünü ve insan ilişkilerini okurken gözümde net bir şekilde canlandırabildim. Yazar karakterlerle dalga geçiyor gibi görünse de aslında onları anlamaya da çalışıyor.
Kitap boyunca güldüğüm yerler oldu ama o gülüşün altında “bu gerçekten yaşanıyor” hissi vardı. Romanın hâlâ güncel hissettirmesi bence en çarpıcı tarafı. Aradan yıllar geçmiş olmasına rağmen insanların kolay inanma hâli pek değişmemiş gibi.
Efsuncu Baba, sadece bir mizah romanı değil; akıl ile hurafe arasındaki savaşı anlatan, düşündüren bir eser. Eğlenceli ama alt metni güçlü bir kitap. Okuduktan sonra insan biraz daha sorgulamak istiyor.
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
