Yazar:
Jacques Ranciere
Çevirmen:
Savaş Kılıç
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 5 dk.
Sayfa Sayısı:
144
Basım Tarihi:
16 Mayıs 2023
İlk Yayın Tarihi:
Ekim 2014
Yayınevi:
Metis Yayıncılık
Orijinal Adı:
Le Maître İgnorant
ISBN:
9789753429665
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Bu kitaba ne diye inceleme yapıyorum ki? Bu kitaba inceleme yapmak bana mı düştü? Ben ne anladımki ne anlatayım? Kitabın adı zaten "Cahil Hoca" olduğundan 'bilmediğimi öğretebilirim' felsefesiyle yazmaya başlıyorum.
Okurken, kitap hakkında söylemek istediğim çok fazla şey vardı. Ancak kitap bittikten sonra bir dinginlik geldi. Ve ne diyeceğimi bilemez hâle geldim. O yüzden, doğaçlama gideceğim. Bindim bir alamete, gidiyorum kıyamete!
"İnternet'in Öz Çocuğu" adlı bir biyografik film var. İzlediniz mi bilmiyorum. Aaron Swartz adlı birinin hikâyesini ele alıyor. Film ve kişi hakkında çok bilgi vermeyeceğim. Filmin başında Aaron'un çocukluğu anlatılıyordu. Aaron buzdolaplarının üzerindeki yapıştırıcılar ve evin içindeki konuşmalar ile diğer yazılı kağıtlar sayesinde 4 yaşında okumayı öğrenmiş. Ardından da yazmayı öğrenmiş. Şimdi bunu niye mi anlattım? Kitabın başında bir hikâye vardı. Onu da söylemeyeceğim, ama bir söz paylaşacağım. Buradan kısaca demek istediklerimi anlarsınız.
"Ama Telemak'taki Fransızcayı öğrenmelerini sağlayan zekâ aynı zamanda ana dillerini öğrenmelerini sağlayan olan zekâdır: Öğrenecekleri şeyi gözlemleyip kaparlar, tekrarlayıp doğurularlar, bilmeye çalıştıkları şey ile bildikleri arasında bağ kurar, yapar ve yaptıkları üstüne düşünürler. Geçmemeleri gereken bir yoldan geçmişler, çocuklar gibi el yordamıyla, tahminle yol almışlardı."
O.O Sizde de şaşırma oldu mu? Benim nezdimde önemli olan tek bir şey için çabalamak var. Çocuk gibi görmek. Bunu hem duygusal, hem de mantıksal açıdan yakalamaya çalışıyorum. Yani her şeye, bir çocuk gibi yaklaşmaya çalışıyorum. İlk başta, gözlem ve onunla gelen anlamı algılamak. Sonra da sora sora hepsini bir LEGO gibi dizmek ve kendi şatomu yapmak. Bu sayede de olabildiğince 'kendim' olmuş olurum. Başkaları
6/10
2023 8. kitabı
Öncelikle bu kitabı okuyacaklar için tavsiyem okumadan önce, benim gibi daha önceden bilgileri yoksa, Joseph Jacotot ve Panekastik Yönteme biraz göz atmaları. Çünkü Rancière kitabı Jacotot ve Panekastik Yöntem üzerine kurmuş diyebilirim. Kısaca değinecek olursak Jacotot, "entelektüel özgürleşme" yönteminin yaratıcısı olan bir Fransız öğretmen ve eğitim filozofu. 1818'de sürgünde bir devrimciyken Belçika'da Fransız edebiyatı okutmanı olarak çalışır. Tek kelime Fransızca bilmeyen Flamanlara, kendisi de tek kelime Flamanca bilmediği halde hocalık etmek zorunda kaldığı zamanlarda, Fénelon’un Telemak adlı eserinin, iki dilli baskısı sayesinde, öğrencilerinin kendi kendilerine hem kitabı, hem Fransızcayı öğrenmelerine kılavuzluk eder. Bu vesileyle insanın bilmediğini de öğretebileceği sonucuna varır. Anladığım kadarıyla Panekastik Yöntemde buna göre şekillenir ve en yalın haliyle bütün insanların zekâsının eşit olduğu fikrine dayanır.
Kitapta öğrenme ile alakalı buna benzer bir kaç örnek daha işleniyor. Rancière ise bu fikirleri aktarıyor diyebilirim. Mesela bir çocuğun en başında kendinde olan öğrenme yetisinin, anlatıcılar vasıtasıyla giderek köreltildiğine vurgu yapıyor. Örneğin ana dilini bir anlatıcıya ihtiyaç duymadan öğrenen bir çocuğun, ikinci bir dil öğrenirken anlatıcıların devreye girmesiyle daha zor öğrenmesi veya öğrenememesini kendi fikrine dayanak yapıyor. Yazara katıldığım yerler olduğu gibi katılmadıklarımda oldu. Genelde sistem eleştirilerine katıldığımı ama tıpkı Freud’un her şeyi cinselliğe bağlaması gibi Rancière’nin her şeyi eşitliğe dayandırmasına katılamadım. Çünkü sürekli dayanak noktası yaptığı “Zekaların Eşitliği” konusunu açıklayamıyor ve bence topu taca atıyor. Şöyle ki (Hiçbir zaman "İki eşit zekayı alın, şöyle şöyle bir duruma yerleştirin"
Kitap tek bir cümle ile ben de şunu uyandırdı. Öğrenmek öğretmene bağlı değil öğrenciye bağlı bir durum.
Bir şeyleri öğrenmek için kişinin onu hedeflemesi, istemesi ve azmetmesi çok önemli geriye kalan öğretici yani bu kitap için Fransız hocamız gibi hiçbir şey bilmese bile öğrencilere öğreticilik yapabileceğinin kanıtıdır. Hocamıza göre tembel ve çalışkan öğrenci anlayışı da yok daimi olan zeka durumu var. Kitapta hak verdiğim ve vermediğim noktalar bulunuyor. Dil alengirli olmasa da anlam bakımından zorlu yanlar ortaya çıkarmıştı. Karakterler az sayı da ama öz.
9/10
2018 39. kitabı
Değerli Dostlar..!
Konya’nın meşhur bir çarşısı vardır, Rampalı..Özellikle kitabevleri,sahafları ile meşhur:))
Dostlarla hasbihal etmek için uğradığımda gözüme bir kitap ilişti,
Cahil Hoca…
Sordum bu nasıl bir kitap ve arkadaşım dedi ki;
Hocam sormanı bile yadırgadım hemen al kitabı:))
Kitabı okudum bir eğitimci nazarı ile yarısına kadar..
Nisan-Mayıs aylarında daha yoğun olacağımdan kitaptan anladığım kadarı ile düşüncelerimi maddeler halinde sizlerle paylaşmak istedim,
-Kimse anlamadığı şeyin hakikaten bilemez. Anladığı andan itibaren gerçek bilgiye ulaşır. Çocuğun en iyi öğrendiği sözler, anlamına en iyi nüfus ettikleri, kullanmak üzere en iyi benimsedikleri, açıklayan bir hoca olmaksızın, açıklayan bir hoca devreye girmeden önce öğrendikleridir...
-Açıklayana dayalı sistemin mantığını yıkmak lazım ,anlama konusundaki kapasitesizliğin tedavi etmek için açıklamaya ihtiyaç yoktur. Aksine açıklayana dayalı dünya tasavvurunu yapılandıran kurmaca, işte bu kapasitesizliktir. Anlayamayanın açıklayana değil açıklayanının anlayamama ihtiyacı vardır;anlayamayanı bu vasfıyla kuran, var eden o açıklayandır.
Bu süreçte özellikle biz öğretmenler öğrenciler anlayıncaya kadar elimizden gelen her türlü gayreti göstereceğiz,
Peki nasıl;
o andaki öğrencinin anlayabileceği en özel en güzel yöntem ile..
-Birine bir şeyi açıklamak, her şeyden önce,ona kendi başına anlayamadığını göstermek demektir. Birincisi rastgele birtakım algıları kaydeder, hatırında tutar, alışkanlıklar ve ihtiyaçların dar çemberi içinde ampirik olarak yorumlayıp tekrarlar. Bu küçük çocuğun ve halktan insanın zekasıdır. İkincisi ise şeyleri nedenleriyle bilir,yöntemli olarak basitten karmaşığa, parçadan bütüne ilerler. Aptallaştıran , ne öğrencisinin kafasını hazmedilmemiş bilgilerle dolduran dar kafalı bir
9/10
2020 184. kitabı
Ufuk açıcı bir kitap. Öğretmen-öğrenci, öğretme öğrenme, anlatma anlama kavramları üzerinden tartışma yapıyor yazar. Zekâlar arasında yaratılan hiyerarşiyi eleştirip zihinleri, insanları özgürleştirdiğin zaman açıklayan konumundakiler olmadan kişinin kendi başına kendi zekâsıyla yol alabileceğini felsefik düzlemde tartışıyor. Cümle kuramayacak kadar beynimi yoran düşünmeye sevk eden bir kitap oldu. Açıkçası iyice özümsenmesi gereken bir çalışma. Herkese hitap etmeyebilir ilgi alanları dolayısıyla. Öğretme ve öğrenme edimini hiç böyle bir açıdan düşünmemiştim, bana çok şey kattığını düşünüyorum.
Araştırma kitaplarında normal bir kitapta romanda ya da denemede olduğundan daha can alıcı bir önem taşıyor çeviri durumu benim için. Yazarın anadili ile kendi diliniz arasındaki mesafeyi iyice tartabilmesi gerek. Ancak en sevdiğim ve öğretici yayınlar çıkarmaya özen gösteren Metis yayınları bu konuda oldukça başarılı durumda. Felsefe çizgisindeki kitapları okumayı seven insanlar için çevirinin de konunun da ilgi çekici olacağını düşünüyorum.
Keyifli okumalar dilerim. :)
Uzun bir süreç
Oldukça sessiz ve sakin bir ortamda okunması gereken ders niteliğinde bir kitap. Jokotot burada bize aslında eğitim ve cehalet arasındaki kavgayı anlatıyor. Eşitliğin kurmaca varlıklar değil gerçek varlıklar için bir değeri vardır. Eşitsiz bir toplumda eşit insanlar olmayı öğrenmek yeter. İnsanlar eşit yetilere sahip değildir şüphesiz diye kabul edilir, ama halk insanı hayvan derekesine indirilip edilgen itaate mahkum edilmek zorunda mıdır? Hayır zeka denen yüce vasıf, kendine hakim olma, insanı hayvandan ayırır. Kuşkusuz bu yüce vasfın eşitsiz dağılımı, vaizin halkı aldığı hakkını bilgelikle kullanır ise bu kent mümkün olmaya devam eder. Halkı hayvan derikesine indirmeme'nin, halkın hakkını bilgelikle kullanmasının eşitsizlikten eşitlik çıkarmanın yolu, halkın öğretimi, yani geri kalmışlığını sonu gelmez biçimde telafi etmesiydi...
“Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir” diyen Sokrates’e kulak verirsek Cahil hoca’nın da kapı eşiğine varmış oluruz. Çünkü Joseph Jacotot ve onun yolundan giden her Cahil Hoca bilgiyi öğreten değil bilginin daha doğrusu hakikatin peşinde olandır. O da öğrenci gibi bilgiye ulaşmaya taliptir fakat yol göstermez, yolculuğa eşlik eder. Bu şekilde özgürleşerek özgürleştirme yolunda bir rehber olur. Hangi koşulda ve yaşam standardında olursa olsun insanların eşit zekaya sahip olduğunu farklılıkların zekanın tezahüründe ortaya çıktığını savunan Jacotot ‘Evrensel Eğitim’ adını verdiği düşüncesinde çoğu zaman yalnız kalır öğrencilerinin başarısı görenleri hayrete düşürse da bu felsefenin sürekliliğine inanan kimseler bulamaz bulsa bile ses getirecek gelişmeler olmaz, kısık bir seda ile yoluna devam eder.
Kitabın sonunda yazar Jacques Ranciere’ de bu durumu şu sözlerle ifade ederek kitaba son verir.
“Kurucu bunu öngörmüştü: Evrensel eğitim tutunamayacaktı. Ama, diye eklemişti, ölmeyecekti de.”
Cahil Hoca Jacques Ranciere
Cahil Hoca Jacques RanciereAptallaşıyor muyuz? Özgürleşiyor muyuz?Eğitim
Puan vermedi·137 syf.·
2020 41. kitabı
Öncelikle bu incelemeyi okumayı düşünüyorsanız biraz zaman harcamanız gerektiğini söylemeliyim. Zira kitap akıcı olmayan bir dille yazılmış. Kitabın incelemesini yapan saygıdeğer okurlar da anlatmak istediklerini anlatamamışlar. Ben de bir cahil olarak bunu kendime anlatmaya çalışacağım. İncelemede yararlandığım kaynakları da ekleyeceğim. Umarım anlaşılabilir olur. Çünkü kitap: "İnsan isterse kendisi anlayabilir. Açıklamaya gerek yoktur." diyor. Bakalım öyle mi?
Başlamadan önce kitabın arka kapağının bir hayli yanıltıcı olduğunu kendime itiraf etmeliyim. Çünkü ben kitabı bir hikaye kurgusuna yedirilmiş şekilde anlatılacağını düşündüm. Jacotot'un (Jakoto diye okunuyor) gözünden anlatılacakmış gibi bir hayalle satın aldım. Ama öyle bir şey yok. Didaktik bir yazıma sahip. Felsefeye ilgi duyan biri olarak yazarın felsefe bilgisi bana ağır geldi. Gelelim benim yanlış anladığım ve bu yüzden kitabı anlamakta zorlandığım kilit noktaya. İkidilli Telemak ne arkadaş? İki adet dil çevirisine sahip demekmiş. Telemak bir roman. Didaktik bir roman. Neyi anlatıyor bu roman. Kitabın temasına uygun ideal devlet anlayışı ve eğitim üzerine bir anlatıma sahip*miş*. Her neyse Fransa'nın o zamanki siyasi koşulları itibarıyla Jacotot Fransa'dan kaçmak zorunda kalmış. Kendisi liberal bir zat. O zamanlar da aşırı kralcılar ve liberaller var. 1815 yılında aşırı kralcılar başa geçince arkadaşlarının isteği üzerine meclis üyesi olan Jacotot Hollanda'ya topuklamış. Jacotot gerçekten yaşamış. Ben kitabın soyut anlatımına o kadar çok alışmıştım ki Jacotot diye biri yok sanıyordum.
Hollanda'da kralın nezaketiyle yarı maaşlı bir öğretmenlik görevi üstlenmiş. Leuven (Lövın gibi okunuyor) Devlet Üniversitesi'nde Fransız dili ve edebiyatı üzerine öğretim görevlisi olmuş. Ama durun! Leuven Belçika'da
Sokrates’i artık dinlemeyin :)
Kurucu bunu öngörmüştü: Evrensel eğitim tutunamayacaktı. Ama, diye eklemişti, ölmeyecekti de.
Eski yöntem, sırayla birbirinden kopuk bilgilerin öğrenilmesini istiyordu. Oysa Jacotot'un Evrensel Eğitim olarak nitelendirdiği yeni sistem "Her şey her şeydedir." diyordu. Yani bir şey öğrenip her şeyi onunla ilişkilendirmek. Öğrencinin " her şeyi kendi başına görmesi, sürekli karşılaştırması ve hep şu üç soruya cevap vermesi gerekir: Ne görüyorsun? Ne düşünüyorsun? Ne yapıyorsun?"
Eski yöntem zekalar arasında farklılık olduğuna inanır ve yetişkin ile çocuğun zekasının da eşit olmadığına inanır. Evrensel Yöntem ise bütün zekaları eşit görür. Zihinsel kapasite hiyerarşisinin varlığı reddedilir.
Halkı aptallaştıran asıl unsur öğrenimsizlik değil, zekasının aşağı olduğuna duyduğu inançtır.
Bu sözden yola çıkarak anlatmak istediğim eşitsizlikleri, sıralayım.. Zengin fakirden üstündür, erkek kadından üstündür, öğretmen öğrenciden üstündür, şehirli köylüden üstündür, kral halktan üstündür, baba aile fertlerinden üstündür. Böyle uzar gider. Peki bu üstünlüğü gerçekten sağlayan zekaları mı? Yoksa konumları mı ? Tartışılacak bir şey yok “ hegemonya” olan kimse o üstündür.
Gelecek, hafta bir sürü gencin hayatını etkileyecek sınav var.”YKS” Bir çoğumuz bu giyotinden geçmişiz. Evet giyotin demek bence yerinde bir söz. Tartışma konusu bile olmayacak derecede saçma sapan sınavlar bunlar. Bir çok gencin hayatını hiçe saydığı, kendilerini değersiz aptal olduğuna inandırmış, bir hayal yutucu.(
Akıllılar, bu kitabı okumasın!! :))
Zihinsel Özgürleşme Üstüne Beş DersFelsefe
Merhaba
Önce kısaca kitabı anlatayım sonrasında kitap hakkındaki düşüncelerimi belirteyim.
Yazar Jacques Ranciere 1940 Cezayir doğumlu Fransız filozof.
Cahil Hoca
Aslında bu bir tür felsefi deney.
Kitap, “Felsefenin elması Joseph Jacotot’nun başına düşmüştür.” Diye başlar.Joseph Hollanda’da yarım ücretli bir öğretmenlik görevi bulur.Öğrencileri Fransızca bilmiyor, kendisi ise tek kelime Hollandaca (Flamanca) bilmediği halde öğretmenlik yapmak zorundadır. Tesadüf bu ya o sıralar Brüksel’de Fenelon’un Telemak’ının İki dilli bir baskısı çıkmıştır. Böylece ortak bir şey bulunmuş oldu.Joseph Tercümanı aracılığıyla kitabı öğrencilerine dağıtıp, çeviriden yardım alarak Fransızca metni anlamalarını istedi. Yine tercüman aracılığıyla metni sürekli tekrarlamalarını söyledi.Şansın yardımıyla bulunmuş bir çözümdü bu, Ama aynı zamanda küçük çapta felsefeyi bir deneydi. Öğrenciler işin içinden bir çok Fransız kadar iyi çıktılar. *Demek ki başarmak için tek gereken istemekti. *Demek ki her insan başkalarının yaptığı ve anladığı her şeyi anlamaya potansiyel olarak kâdirdi. Hocanın en büyük görevi bildiklerini öğrencilerine “açıklamak” tı. Oysa buna gerek var mıydı? Birine bir şeyi açıklamak ona kendi başına anlayamadığını göstermek demektir. Açıklayan bir hoca olmadan öğrenmeye “Evrensel eğitim” adını vermiştir. *Özgürleştirmeksizin eğiten aptallaştırır. Özgürleştirme için kendi başına ya da cahil (bilmeyen) birinden öğrenebileceğimizi bilmek gerekir. *Bütün insanların zekası eşittir. *Zihinsel eşitsizliği reddetmek özgürleşmektir. Çocuklar veya yetişkinler açıklayan bir hoca olmadan kendi başlarına okumayı, yazmayı, müzik çalmayı, yabancı dil konuşmayı öğrenebilir. *Tanrı insan ruhuna kendi kendini, hocasız olarak eğitmeye kâdir olarak yaratmıştır. Kitabın sonunda: Kurucu bunu öngörmüştü;
Jacques Ranciere 1940 Cezayir doğumlu Fransız filozof.
Cahil Hoca
Aslında bu bir tür felsefi deney.
Kitap, “Felsefenin elması Joseph Jacotot’nun başına düşmüştür.” Diye başlar.Joseph Hollanda’da yarım ücretli bir öğretmenlik görevi bulur.Öğrencileri Fransızca bilmiyor, kendisi ise tek kelime Hollandaca (Flamanca) bilmediği halde öğretmenlik yapmak zorundadır. Tesadüf bu ya o sıralar Brüksel’de Fenelon’un Telemak’ının İki dilli bir baskısı çıkmıştır. Böylece ortak bir şey bulunmuş oldu.Joseph Tercümanı aracılığıyla kitabı öğrencilerine dağıtıp, çeviriden yardım alarak Fransızca metni anlamalarını istedi. Yine tercüman aracılığıyla metni sürekli tekrarlamalarını söyledi.Şansın yardımıyla bulunmuş bir çözümdü bu, Ama aynı zamanda küçük çapta felsefeyi bir deneydi. Öğrenciler işin içinden bir çok Fransız kadar iyi çıktılar. *Demek ki başarmak için tek gereken istemekti. *Demek ki her insan başkalarının yaptığı ve anladığı her şeyi anlamaya potansiyel olarak kâdirdi. Hocanın en büyük görevi bildiklerini öğrencilerine “açıklamak” tı. Oysa buna gerek var mıydı? Birine bir şeyi açıklamak ona kendi başına anlayamadığını göstermek demektir. Açıklayan bir hoca olmadan öğrenmeye “Evrensel eğitim” adını vermiştir. *Özgürleştirmeksizin eğiten aptallaştırır. Özgürleştirme için kendi başına ya da cahil (bilmeyen) birinden öğrenebileceğimizi bilmek gerekir. *Bütün insanların zekası eşittir. *Zihinsel eşitsizliği reddetmek özgürleşmektir. Çocuklar veya yetişkinler açıklayan bir hoca olmadan kendi başlarına okumayı, yazmayı, müzik çalmayı, yabancı dil konuşmayı öğrenebilir. *Tanrı insan ruhuna kendi kendini, hocasız olarak eğitmeye kâdir olarak yaratmıştır. Kitabın sonunda: Kurucu bunu öngörmüştü;Reklam
Yazar Hakkında
Jacques RanciereYazar · 22 kitap
Jacques Rancière (d. 1940) Fransız düşünür Paris-VIII (St. Denis) Üniversitesi'nden felsefe profesörü iken emekli olmuştur. 1960'larda Marksist düşünür Louis Althusser ile beraber yazdığı Kapital'i Okumak ile ünlenmiştir.
Rancière, Mayıs 1968 öğrenci ayaklanmaları üzerine hocası Althusser'le olan uyuşmazlığının ardından, ideoloji ve proletarya gibi siyasal söyleme yerleşmiş kavramları güncelleme üzerine çalışmalar yürütmüştür. Örneğin, "Filozof ve Yoksulları" çalışmasında filozofların entelektüel hayatlarında yoksulların rolünü, Platon ve Marx eleştirilerinden yola çıkarak analiz etmiştir. "Siyasalın Kıyısında" kitabında, siyasetin eşitlik ve bütünlük anlayışını eleştirirken bu kitabın içinde yer alan "Siyaset Üzerine On Tez" çalışmasında, demokrasi ve siyaset arasındaki ilişkiyi yeniden tanımlamaya çalışarak düzen anlamındaki siyaset ile varsayılan eşitliğin dışındaki siyasal arasındaki farkları ortaya koymuştur. "Cahil hoca" çalışmasında da Joseph Jacotot'un hikâyesi üzerinden eşitlik kavramını ve eğiticinin rolünü sorgulamıştır.
Ranciere çalışmalarında düzen arayışı için göz ardı edilen eşitsizlikleri göz önüne koymayı amaçlamaktadır.
2006'da Rancière'in estetik teorisi görsel sanatlarda bir referans noktası haline geldiği belirtilmiştir. Rancière, Freize Sanat Fuarı gibi sanat dünyası etkinliklerinde dersler vermiştir. Eski Fransız başkan adayı Ségolène Royal, Rancière'in favori filozofu olduğunu söylemiştir.
2003 yılında Rancière, diğer bazı Fransız aydınları ile birlikte imzaladığı, 2003 Çeçen referandumunun gayrımeşruluğunu protesto eden bir mektubu Putin'e göndermiştir.
