Dar Kapı

André Gide
Reklam

Yorumlar ve İncelemeler

Aşk ile tasavvuf yolculuğu...
10/10
·160 syf.··
2022 11. kitabı
Merak ettiğim ve uzun zamandır okumak istediğim bir kitaptı, oldukça kısa ve akıcı yazılmış. Anlatılan aşk hikayesi fiziki bir aşktan ziyade bir metafor olarak "ilahi.." bir aşka yönelerek orda ölümsüzlüğü yakalaması ve ayrıca sürekli vurgu yapılan "dar kapı.." tanımlaması yönüyle sanki bizim geleneğimizde ki "vahdet-i vücud.." ve "tasavvuf.." düşüncelerini anımsattı. Dünyada yaşanması hele günümüzde böylesi aşkların olabilmesi ihtimali epey uzak gibi görünse de okuması keyifli bir kitap tavsiye ederim.
Edebiyat
Dar KapıAndré Gide · Timaş Yayınları · 20214,517 okunma
Puan vermedi·136 syf.··
2024 12. kitabı
·
7 günde okudu
·
Okunma: 18 Nisan 2024 16:32
Derin bir psikolojik aşk travması. Birlikte büyüyen ve çocukluklarından itibaren birbirlerine yakıştırılan, büyüdüklerinde de evlenmeleri beklenen Alissa ve Jerome’un aşk hikayesi. Daha doğrusu aşk değil ızdırap hikayesi. Kitabın sonunu açıkcası çok merak etmedim çünkü daha ortalarında belliydi sonu. Şaşırtmadı beni. Alissa bence ruh hastası, sado mazoşist bir karakter. Acıdan zevk alıyor, acıyla besleniyor resmen, melankolik bi tip. Yani karşındaki kişi de seni seviyor, evlenmek istiyo ne bu naz, ne bu saçma sapan geri çekilmeler. Dünya’nın tüm yükü bu kızda sanki. Hem istemeyip hemde bu kadar ağır bir aşk duygusu beni boğdu diyebilirim. Kitapta din, fedakarlık, erdem, başkalarının mutluluğu için kendinden, kendi hayatından vazgeçmeyi konu alan bir akış var. Yani Jerome onu sevmese ve platonik bir aşk olsa bu çektiği sıkıntılara hak verebilirim ama öyle bişey yok, bu olaylar sırasında dine yönelen ve kafayı onunla bozan bir Alissa var. Çok sıkıcı bir karakter. Yani sevdiğin insanla evlenince Yaradana bağlanamıyor musun? Dine yönelemiyor musun? Fazlaca abartılmış. Sırf konu bulamamış klasik bir aşk hikayesini nasıl çıkmaza sokarım da kitap yazarım temalı bu kitabın yazarının Nobel ödüllü olması da daha bi tuhaf. Kitapta beğendiğim tek şey çok fazla kurgu içerdiği için müthiş anlamlı kelimelere, cümlelere yer verilmiş olması. Yani çok boş vaktim var aman öylesine bir kitap okuyayım diyorsanız alın okuyun. Son derece sıkıcı bi kitap. Anlatılan ve yaşatılan aşktan midem bulandı. Dar KapıDar Kapı André GideAndré Gide
1000Kitap
Dar KapıAndré Gide · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20234,517 okunma
Sana yüreğimi vermek için pazarlık etmeyeceğim!
Puan vermedi·112 syf.·
2022 31. kitabı
DİPÇE : Andre Gide; on üç yaşındayken dayısını ziyarete gittiği bir gün, 15 yaşındaki kuzeni Madeleine Rondeaux'yu diz çökmüş ağlayarak dua ederken görür. Madeleine ona, annesinin babasını aldattığını  ve bunu gizlemek zorunda olduğunu söyler. Bu duygusal durum ve sır  Andre ile Madeleine'yi birbirine bağlarken , Andre'nin yaşamı boyunca tutunacağı bir aşka dönüşür. Daha sonraları  bu dertleşme hatırası "Dar Kapı" eserindeki olayların mihrakı olur. Andre- Madeleine ikilisi Jerome -Alissa karakterlerine dönüşerek ortaya çıkan hikaye Gide'nin ölümsüzleri arasında taçlanır. Dar Kapı mefhumu İncil'deki :"Dar kapıdan girmeye çabalayın. Çünkü kişiyi yıkıma götüren kapı büyük ve yol geniştir. Bu kapıdan girenler çoktur. Yaşama götüren kapı ise dar, yol da çetindir."ayetinden tahkiye edilmiş bir eserdir. Ayette kastedilen dünyalıklar arasından kişiyi yıkıma götüren en kestirme duygudurumunu aşk olarak seçmiş Gide. Belki birçok dünyalığa sırtını dönmek daha kolay daha dünyevi görünmüştür yazara ama aşk hem kaybolup yitmenin  hem yücelip yüceltmenin sınırlarında gezinmek için  mümkünlerin başında geldiğinden dar kapıdan geçme sınavını aşka bahşetmiş olmalı. Yazarın yumuşak üslubuna rağmen konunun kendi içinde bir gerilimi söz konusu. Eser, Jerome'nin ağzından ve Alissa'nın mektupları üzerinden ilerlemekte. Alissa tartışmaya açık bir karakter. Kendi içinde doğruları ve takıntıları olan bu karakter Jerome'ye fikir hakkı tanımayan bir hükmedici. Bütün ilişkiyi yumuşak bir kisve  altında, yalçın bir zeminde yürütmeyi başarıyor. Dar Kapıdan iki kişinin el ele geçemeyeceğine inanan Alissa, dünyayı her ikisine de zindan ederek ebedi dünyada buluşmayı seçiyor. Bu süreç içinde Jerome, sevdiği kadının her türlü dayatmasına en safi hisleriyle sabrederken dar kapıyı kimin aşmış
Dar KapıAndré Gide · Timaş Yayınları · 20024,517 okunma
Tanrı olmayan hiçbir şey bekleyişimin yerini dolduramaz
Puan vermedi·160 syf.··
2023 121. kitabı
·
16 saatte okudu
·
Okunma: 18 Ekim 2023 12:30
Spoiler içerir… 1947 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü alan Fransız yazar Andre Gide’nin, eleştirmenler tarafından en yaratıcı bulunan kitabıymış; Dar Kapı. Yazar en önemli edebiyat ödülünü almış fakat kitapları ülkemizde pek rağbet görmemiş. En azından 1000K’yı baz alırsak kitapları fazla okunmamış. Yazarın hayatını okuduğumda bu kitaptaki Jerome karakterini yaratırken kendinden esinlendiği fark ettim. Metin Yeşilçam vari bir senaryoyla ilerlerken sonradan çok farklı bir yere bağlanıyor. Kitap ağırlıklı olarak daha çocukken, kendisinden iki yaş büyük, dayısının kızı Alissa’ya aşık olan, Jerome’un aşkından bahsediyor. Alissa her ne kadar Jerome’u sevse de mantığını kullanıp başta aradaki yaş farkını bahane ederek, sonra da kız kardeşi Juliet’in, Jerome’a aşık olduğunu anlayınca bu aşktan vazgeçer. Aslında Alissa beşeri aşktan feragat ederek ilahi aşkı ve erdem yolunu seçmiştir. Jerome’un her zorluğa rağmen bu aşktan vazgeçmemesi üzerine Alissa, “Tanrı ile onun arasında benden başka engel yok. Jerome ona erişmekte benim yüzümden gecikiyor, beni üstün tutuyor. Ben onu erdem yolunda durduran engel oluyorum.” diye düşünerek kesin olarak Jerome’dan ve onun aşkından vazgeçer. Alissa ölmeden kısa süre önce, “Aşkımızı aldığımız dinsel eğilim yitirdi. Kutsal yücelik adına hayatımızı kaybettik.” diyerek, seçtiği ilahi yolun, yaşayabilecekken yaşayamadıklarına mal olduğunu hatıra defterine yazar. “Aşkla erdemi birbirinden ayırmayan ruh, kim bilir ne kadar mutludur.”
Edebiyat
Dar KapıAndré Gide · Timaş Yayınları · 20214,517 okunma
İçimizdeki Dar Kapılar
10/10
·144 syf.··
Beğendi
·
2025 61. kitabı
Nobel Edebiyat Ödüllü yazarımız André Gide, romanlarında inançlara ve düşüncelere çok yer ayıran ve kurgusu boyunca onlarla oynayan, onları irdeleyen, yeri gelsdiğinde umut tohumları gibi okurun önüne serpen bir yazar... Kaygılarını, düşüncelerinin tüm o karmaşıklığını roman karakterlerine yansıtmayı seviyor. Konu ne kadar derin olursa olsun, üzerine gitmekten vazgeçmiyor. Kaleme aldığı "Dar Kapı" da böyle bir eser olarak dikkat çekiyor. Yazarımız ana kahramanlarından birine coşkulu bir tutku ve adanmış bir aşk yazarken, diğer ana kahramanına ise aşkı ve erdemleri arasında kalmışlık yüklüyor. Bir taraf tüm hayatını onun önüne sermeye hazırken, diğer taraf abartılı bir din ve inanç yoluyla dünyevi duyguları bastırıyor. Aşk kavramı, Gide'nin satırlarında bir metafor olarak kullanılmış ve tüm duygulardan uzaklaştırılmış sanki... Romanın adı da kurguya ve anlatılanlara aşırı uygun, okuduğunuzda ne demek istediğimi anlayacaksınız. Bütünüyle çok saran, kurgunun aktığı, hoşuma giden bir roman okudum. Yazarımız yalın ve lirik bir üslup tercih etmiş. Aşk yoluyla bunu yaparken, kahramanların içindeki erdemi kazımayı da haklı bulmuş. En önemli başardığı konu ise, ana kahramanları Jerome ve Alissa üzerinden okurları içlerindeki 'dar kapılar' ile yüzleştirmek. Aşkı ile inancı arasında kalmak, duyguları ile mantığı arasında kalmak, şimdiki ben ile olmak istediği ben arasında sıkışmak ve insanı dar kapılardan geçmek zorunda bırakan daha nice durum, Gidé'nin satırlarından kendine yol buluyor. Ana karamanımız Jerome Palissier, henüz küçükken babasını kaybeder. Yaşadığı bu kayıpla erken olgunlaşmak zorunda kalır. Eğitimi için annesiyle Paris'e taşınır. Yazları ise dayısının Normandiya kırsallarındakikor evinde geçirmeye başlar. Bu tatillerinden pek haz duymasa da kendisinden iki yaş
Edebiyat
Dar KapıAndré Gide · Can Yayınları · 20244,517 okunma
Puan vermedi·133 syf.··
2022 88. kitabı
·
3 günde okudu
·
Okunma: 03 Aralık 2022 00:54
André Gide'nin "Pastoral Senfoni" adlı eserinden sonra okuduğum ikinci eseri oldu "Dar Kapı". İyi ki de oldu. Normalde çok fazla kitap incelemesi yapmayan bendeniz bu kitaba inceleme yapmazsam ayıp olacağını düşündüm :). Bir gün sonra da olsa. Maksadım biraz reklam yapmak aslında. Kitap hakkında yazacaklarım nezdinizde kötü olacaksa da "reklamın iyisi kötüsü yoktur" söyleminin arkasına sığınıyorum :). Yeter ki daha çok okunsun. Fazla uzatmayayım. Efendim kitap beni çok etkiledi. Başlangıçta klasik bir aşk ve fedakarlık hikayesi beklerken ilerledikçe olay klasiğin dışına çıkmaya başladı. Yine bir fedakarlık yine bir aşk var ama vurgulanan aşk "ilahi aşk" fedkarlık ise bu ilahi aşk uğruna yapılan "fedakarlık". İşte beni etkileyen, bam telime dokunan mevzu. Kitap akışı içinde okuyacağınız mektuplar ve sonunda yer alan ve bana göre de olayın düğümünü tam anlamıyla çözdüğüne inandığım Alissa'nın günlükleri kitabın etkileyiciliğini arttıran unsurlar. Çok bekledim. Kitabın sonuna kadar bekledim Alissa ile Jérôme birbirine kavuşsun efendim ama işte... İlahi aşk. Peki bir insanın başka bir insanı sevmesi ve de sonunda ona kavuşması İlahi aşka giden yolda engel midir? Tartışılır mı? Bilemiyorum ama bu fedakarlığa saygı duyuyorum. Bu kitabı okuyun efendim. Çok sevdim ve etkilendim bu kitaptan. Keyifli okumalar.
Dar KapıAndré Gide · Karpa Yayıncılık · 20224,517 okunma
Beni her şeyden yoksun bırakan kıskanç Tanrım, kalbimi de al benden.
10/10
·160 syf.·
2022 66. kitabı
"Evlenmek için ne bekliyorsun?" "Bazı şeyleri unutabilmeyi." Kızardığını gördüm. "Yakında unutacağını umuyor musun?" "Asla unutmamayı umuyorum." . Arka Kapak.. Hayatın biricik anlamı olacak kadar derin bir aşkın trajediye dönüştüğü Dar Kapı’da sorgulanan, erdeme giden yolun zorluğudur. Jerome bütün erdemlerini aşkıyla ayakta tutarken, Alissa gerçek erdemin her şeyden arınmış olması gerektiğine inanır. Fedakârlık nedir, insan aşk için nelerden vazgeçer? Peki ya ilahi aşk?.. Saflık için, Tanrı’ya tertemiz geri dönmek için, erdem olarak kabul edilen değerleri korumak için insan hayatını verebilir mi? Dar Kapı, tercihlerini zor olandan yana kullananların yaşadığı ruhsal fırtınalarını gözler önüne sererken, Nobel Edebiyat Ödüllü André Gide, çarpıcı üslubuyla okuru derinden etkiliyor. Çok keyifli alarak okudum. Tavsiye ederim. Yazarla tanışmak için ideal bir eser.. İyi okumalar dilerim.
Edebiyat
Dar KapıAndré Gide · Timaş Yayınları · 20214,517 okunma
Dünyevi ile Ulvi İstek Arasında
7/10
·133 syf.·
2025 34. kitabı
Dar KapıDar Kapı, Fransız yazar André GideAndré Gide tarafından 1909 yılında yayımlanmış romanı, onun edebi kariyerinde önemli bir yere sahip. André GideAndré Gide'nin ahlaki, dini ve duygusal çatışmalarını yansıtan otobiyografik öğeler de içeriyor. Romanın adı, İncil’de geçen "Dar Kapı" metaforuna atıfta bulunuyor. Hristiyanlıkta Dar Kapı, erdemli bir yaşam için zorluklarla dolu yolu simgeler ve kurtuluşa ulaşmanın ancak bu yoldan geçilerek mümkün olacağına inanılır: ❝ Dar kapıdan girmeye gayret edin çünkü insanı felakete götüren kapı büyük, yol geniştir ve bu kapıdan giren çoktur. Ancak yaşama giden yol dar ve zorludur, onu bulan çok az kişidir. ❞ (s.18) Kitap, kuzen olan Alissa ve Jérôme’un aşkını konu alıyor. Ancak bu aşk, sıradan bir aşk hikâyesi olmaktan uzak. Alissa, sevdiği Jérôme’u Tanrı’ya daha yakın olabilmek adına reddediyor. Ona göre, gerçek arınma ve kurtuluşa ulaşma yolu, dünyevi arzularını feda etmekten geçiyor. Bu bağlamda "Dar Kapı", insanın kendini bulma çabası, fedakârlık, maneviyat ve ahlaki mükemmellik arayışı gibi temaları işliyor. Hikaye Jerome’nin anlatımıyla, iç monologla ilerliyor. Çok sayıda karakter bulunuyor ve çoğu akrabalık bağı olan karakterler. Hikaye çoğu kez Alissa ve Jerome’nin hikayesi etrafında gelişiyor. Genel olarak mektuplaşmalar ve kitabın sonundaki günlüklerden oluşuyor. 14 yaşından itibaren başlayan aşk hikayesi, zaman atlamaları ile devam ederek yıllara yayılmış şekilde ilerliyor. Bu süreçte karakterlerin değişimleri, yaşadıkları iç çatışmalar net olarak görülüyor.. Alissa’nın aşkını feda etmesi, dini inancının bir gereği olarak şekilleniyor. İncil’deki Dar Kapı sembolizmi, onun ruhsal arınma yolculuğunu temsil ediyor. Özellikle günlüğüne yazdıkları içsel çatışmasının en derin halini gösteriyor. İnancına olan sadakati ile aşkı arasında zaman zaman
Edebiyat & Roman
Dar KapıAndré Gide · Karpa Yayıncılık · 20224,517 okunma
Psikolog gözünden bir inceleme
9/10
·160 syf.··
Beğendi
·
2026 18. kitabı
·
3 günde okudu
·
Okunma: 13 Mart 2026 09:43
Öncelikle kitabın konusu ile başlayalım Kitap aşk, fedakârlık, dini ahlak ve içsel çatışma temaları etrafında döner. Jerome adlı bir genç ile kuzeni Alissa arasındaki derin ama trajik aşkı anlatır. Jerome, Alissa’ya büyük bir aşkla bağlıdır. Alissa da onu sever ancak dini ve ahlaki ideallerini aşkın önüne koyar. İncil’de geçen “Dar kapıdan giriniz” öğretisini (ruhsal kurtuluş için zor yolu seçmek anlamına gelir) hayatının merkezine yerleştirir. Alissa, dünyevi mutluluğu reddederek daha “yüce bir ruhsal yaşamı" seçmek ister. Bu nedenle Jerome ile mutlu olma ihtimalini bile bilinçli olarak geri çevirir. Sonuçta roman, gerçekleşemeyen bir aşkın ve aşırı idealizmin insan hayatını nasıl trajediye dönüştürebileceğini gösterir. Alissa Jerome’u seviyor muydu? Evet ama sağlıklı bir şekilde değil. Sevgi var ama bağlanma biçimi ve psikolojik savunmaları bu sevgiyi yaşanamaz hale getiriyor. Romandaki Alissa'nın gönderdiği mektupları ve günlükleri incelediğimizde Jerome’u sürekli düşündüğünü, onun mutluluğunu istediği ve kendisini başka biriyle birlikte olmayı hayal etmediğini görürüz. Alissa Jerome’u sevmesine rağmen aşkını bastırıyor çünkü önemli bir psikolojik mekanizma devreye giriyor: “Seviyorsam vazgeçmeliyim.” Alissa için sevgi eşittir fedakârlık. Bu yüzden Jerome’u kendinden uzaklaştırmayı da bir sevgi biçimi olarak görür. Bağlanma Kuramına Göre Karakterler Alissa ---> Kaçıngan Bağlanma Yakınlık korkusu, duygusal mesafe koyma, bağımsızlık ve kontrol ihtiyacı, sevgi duyduğu kişiden uzaklaşma Annesi tarafından da terk edilen Alissa’nın davranışları kaçıngan bağlanmaya çok benzer. Aslında incinmekten korktuğu için mesafe koyuyor ama Alissa’da buna ek olarak dini idealizm de vardır. Yani onun uzaklaşması iki sebeple olur: Duygusal savunma ve ahlaki
Dar KapıAndré Gide · Timaş Yayınları · 20214,517 okunma
Puan vermedi·136 syf.··
2023 13. kitabı
Beraber büyüyen iki kuzen; Jèròme ve Alissa'nın aşkını konu alan bu kitap, Jéròme'nin anlatımı ile başlıyor ve Alissa'nın bıraktığı günlüğü ile son buluyor. Bu kavuşamayan ikili birbirlerini o kadar anlamıyorlar, aşklarına o kadar anlam yüklüyorlar ki duyguları ve düşünceleri arasında kaybolmaktan birbirlerini bulamıyorlar. Gerçekten gerek varmıydı diye düşündüm kitabı okurken. Jérôme aşkını erdem kavramıyla bağdaştırmışken, Alissa hem kendi aşkını hem Jérôme'nin ona koşulsuz bağlılığını İlahi aşk yolunda bir engel olarak görmektedir. Nitekim Alissa'nın hayatının son bulmasıyla, Jérôme'nin kalbi de yeni aşklara kapanır. Yazarın öncelikle Alissa'nın duygularını bize açmamasının, Jérôme'nin kaybolmuşluğunu ve yüreğinin karmaşasını biz okuyucuların daha derinden anlamasına yardımcı olduğunu düşünüyorum. Alissa'nın günlüğünü okurken yazar araya girip, Jérôme'nin duygularını bize aktarma gereği bile duymamış çünkü Jérôme'yi bize öyle güzel anlattı ki Alissa'nın satırlarını okurken zaten Jérôme'nin düşüncelerinde kayboluyorduk.
Dar KapıAndré Gide · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20234,517 okunma

Yazar Hakkında

André GideYazar · 40 kitap
André Paul Guillaume Gide (22 Kasım 1869 Paris - 19 Şubat 1951 Paris) Fransız yazar. 1947 yılı Nobel Edebiyat Ödülü sahibi. Gide, 22 Kasım 1869 tarihinde Paris, Fransa`da dünyaya geldi. Babası Protestan ve köylü kökenli, annesi Katolikti. 8 yaşında Paris'te Alsace Okulu'na gönderildi. Sık sık hastalandığı için öğrenimi kesintiye uğradı. Gide henüz 11 yaşındayken (1880) Paris Üniversitesi`nde hukuk profesörü olan babasını kaybetti. Ailedeki kadınların etkisi ve annesinin katı otoritesi altında büyüdü. 1889'da okuldan mezun oldu. Yaşamını yazarak geçirmeye karar verdi.Yazı hayatına 1891’de 21 yaşındayken yayımladığı André Walter'in Günlükleri(Les Cahiers d'André Walter) ve Narsis Üstüne İnceleme ile başladı. Ama ikisi de başarısız bulundu. 1893'te Kuzey Afrika gezisine çıktı. Arap dünyasının tümüyle farklı değerleriyle tanıştı. Fransa'ya döndüğünde oradaki katı Victorya dönemi yaşantısının olumsuzluklarından rahatsız oldu. 1894'te tekrar Kuzey Afrika'ya gitti. Burada Oscar Wilde ve Lord Alfred Douglas'la tanıştı. Onların yüreklendirmesiyle baskı altında tuttuğu eşcinselliğini kabul etti. Annesi hastalanınca Fransa'ya döndü. 1895'te kuzeniyle evlendi. 1896`da Normandiya`da bir komüne belediye başkanı oldu. 1908`de bazı seçkin yazarlarla birlikte Nouvelle Revue Française adında bir edebiyat dergisi kurdu. 1916`da 16 yaşındaki Marc Allégret ile sevgili oldu. Marc Allegret ile eşcinsel ilişkisi ailesinde huzursuzluk yarattı. Eşi Gide'nin kendisine yazdığı mektupları yok etti. I. Dünya Savaşı yıllarında Kızılhaç ile gönüllü insani kuruluşlarda çalıştı. 1923'te ilk feministlerden ünlü Elizabeth van Byyselberghe ile olan yasak ilişkisinden tek çocuğu kızı Catherine doğdu. 1924 yılında Corydon adlı homoseksüelliği savunan bir kitap yayımladı, fakat eser ilk etapta kınandı. 1925'te Fransız Ekvator Afrikası'na gitti. Burada gördüklerinden de etkilendi. Dönüşünde sömürgeciliği eleştiren yazılar yazdı. 1925 yılında yayımladığı Kalpazanlar Gide`nin en önemli eserlerinden biri olarak görülür. 1926`da otobiyografik eser olan "Si le grain ne meurt"u yayımladı. Komünizme ilgi duydu. 1936'da büyük umutlarla gittiği Sovyetler Birliği'nden hayal kırıklığı ile döndü. 1938'de eşini kaybetti. II. Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra 1942'de tekrar Kuzey Afrika'ya gitti. Savaşın sonuna kadar burada yaşadı. 1947'de Oxford Üniversitesi'nden "Edebiyat Doktoru" unvanı aldı. Aynı yıl Kasım ayında da Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi oldu. 19 Şubat 1951'de yaşamını yitirdi. Yaşamı boyunca toplumsal ve bireysel ahlakın en önemli ölçütünün, bireyin içtenliği ve kendisini tanıması olduğunu savundu. Edebi, siyasal ve toplumsal sorunlara karşı hoşgörülü bir tutum benimsedi. Genel ahlak anlayışının karşısında bireysel özgürlüklerin savunucusu oldu. Ama aynı zamanda 19'uncu Yüzyıl Fransız edebiyatının en önemli hümanist ve ahlakçı yazarı olarak tanındı. Düşüncelerindeki bütünlük ve soyluluk, üslubundaki arılık ve uyumla Fransız edebiyatının saygın isimleri arasında yer aldı. Katolik kilisesi André Gide'in eserlerini 1952 yılında Yasak kitaplar listesi'ne koymuştur.