Değişim Sürecinde Türkiye (Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sosyo-Ekonomik Bir Değerlendirme)

·
Okunma
·
Beğeni
·
7bin
Gösterim
Adı:
Değişim Sürecinde Türkiye
Alt başlık:
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sosyo-Ekonomik Bir Değerlendirme
Baskı tarihi:
Nisan 2018
Sayfa sayısı:
248
Format:
Karton kapak
ISBN:
978-975-14-1853-1
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Remzi Kitabevi
Avrupa, imparatorlukların dağılmasıyla ulus devletlere dönüşür ve aydınlanmanın ardından sanayi kapitalizmine geçerken Osmanlı İmparatorluğu hep bir ümmet devleti olarak kaldı. Ne tam olarak aydınlanmaya girebildi ne de sanayi kapitalizminin getirdiği rüzgârı yakalayabildi.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla aydınlanma ve sanayileşme atılımı gibi kazanımlar çıktı ortaya. Ne var ki bunlar, toplumca bir çaba karşılığı elde edilmiş kazanımlardan çok, ilerici bir kadronun getirdiği düzenlemelerdi. O nedenle de toplum tarafından tam olarak sahiplenilmediler.

Son yüz yılda ülkemizde yaşanan sosyo-ekonomik evrim başlangıçta ileriye doğru olsa da sonradan çok daha karışık bir görünüm içine girdi. Bizde hiçbir zaman geniş bir sanayi burjuvazisi oluşamadı. Daha çok bir esnaf burjuvazisi oluştu. Hiçbir zaman kapitalizm, ahbap-çavuş kapitalizmini aşamadı. Türkiye bazen Batı’ya bazen Doğu’ya, bazen ileriye bazen geriye doğru kararsız bir denge içinde savrulup durdu.

Bu kitap Türkiye’nin Osmanlı’dan bu yana yaşadığı bu karışık ve kararsız değişimi değerlendirmeyi amaçlıyor.
248 syf.
·Beğendi·9/10 puan
Son yüzyılda ülkemizde yaşanan sosyo-ekonomik evrim başlangıçta ileriye doğru olsa da sonradan çok daha karışık bir görünüm içine girdi. Bizde hiçbir zaman geniş bir sanayi burjuvazisi oluşamadı. Hiçbir zaman kapitalizm, ahbap-çavuş kapitalizmini aşamadı. Türkiye bazen Batı’ya bazen Doğu’ya, bazen ileriye bazen geriye doğru kararsız bir denge içinde savrulup durdu.
Bu kitapta Türkiye’nin Osmanlı’dan bu yana yaşadığı karışık ve kararsız değişimi değerlendirmeyi amaçlıyor.
248 syf.
·Beğendi·10/10 puan
Kitabımızın yazarı Mahfi Eğilmez, uzun kariyer yılları içerisinde farklı birimlerinde müfettişlik, müsteşarlık, genel müdürlük, danışmanlık, ekonomi yazarlığı bunlara ek olarak da farklı üniversitelerde öğretim üyeliği yapmıştır. Türkiye’de ekonomi otoriteleri içerisinde en saygın yazar ve ekonomistlerden birisi olarak tanınır. Çok kez yazılarında vermek istediği mesaj için sadece ekonomik tablo, bilanço ve grafikler üzerinden değil, tarih, mitoloji ve sanat üzerinden yorumlar yapar ve yazılarında okuyucularına farklı bakış açıları sunar (Atinalı Daedalus ve oğlu Ikarus’un hikayesi’ni yazarın kaleminden okumanızı tavsiye ederim.).
“Değişim sürecinde Türkiye” kitabı yazarın 2018 yılında yayımlanmış olan, 15.-16. yy’dan günümüze kadar ki toplumsal değişimleri, sanayi ve ekonomik gelişmeleri konu almaktadır. Yazarın kendi tabiri ile kısaca “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e sosyo-ekonomik bir değerlendirme” olarak ele alınabilir. Kitap ele alınan konulara göre 4 bölümden oluşuyor diyebilirim.
Eğilmez, ilk olarak dönüşüm, paradigma ve paradigma değişimi gibi temel kavramlar ile başlıyor ve bu sayede toplumların üzerinde iz bırakmış olayları kategorize etmek için sağlam bir temel atmış oluyor. Bundan sonra anlatılacak olan tarihi olayların, krizlerin, icatların, politikaların ülkeleri nasıl bir dönüşüme sürüklediğini çok daha anlaşılır bir şekilde ifade ediyor.
İkinci bölümde ise; 15.yy’dan günümüze kadar süregelen; Sanayi devrimi, kapitalizmin doğuşu, dünya savaşları ve kapitalizmin tatlı rüyasının bozulması, ABD-Rusya soğuk savaş dönemi ve kutuplaşan dünya, likiditenin artması ve küreselleşme, gelişen ekonomiler ve gelişmekte olan ülkeler, yükselen güç Amerika, Amerika’nın kriz yönetimi, Venezuela gerçeği ve Hollanda hastalığı, Brexit süreci- AB’nin geçmişi ve geleceği, ABD-Çin ekonomi savaşları gibi ülkeleri derinden etkileyen ekonomik ve kültürel pek çok dönüşüm ve değişimleri aktarmaktadır.
Üçüncü bölümde, ikinci bölümde yaşanan tüm bu olaylar ekseninde Osmanlı’dan Türkiye’ye sergilenen tutum ve politikalar anlatılmaya çalışmış. Osmanlı’nın geri kalmasının sebepleri, kapitülasyonlar, dış borçlar, Düyun-u Umumiye, Atatürk devrimleri ve yapısal reformlar, çok partili döneme geçiş denemeleri ve ekonomi politikasının değişimi, darbeler, krizler, 2001 krizi sonrası Türkiye, AKP hükümetinin getirdikleri/götürdükleri, AB müzakere süreçleri gibi yine pek çok Türk tarihinde önemli tarih ve ekonomik gelişmeleri kaleme almış.
Eğilmez, ikinci ve üçüncü bölümlerde o kadar sade ve ekonomik terim ve mesleki jargondan kaçınarak, anlaşılır tablo ve grafikler kullanarak kısa pasajlar halinde yazmış ki ekonomik bilgisi olmayan ancak bu alana ilgi duyan, bilgi almak isteyen herkes için baş ucu kitabı olarak ele alınabilir. Belki 90’lı yıllar öncesinde doğup büyüyenlerin bir süre kulaklarından eksilmeyen enflasyon-faiz-dolar ilişkisi, ambargolar, batan bankalar gibi pek çok acı gerçeği, 90’lı yıllarda doğup 2000’li yıllarda büyüyen X ve Y kuşakları için tekrar tanımlar nitelikte bir kitap.
Son bölümde, yazar kendi deyimi ile geleceğe bakış diye nitelendirdiği kısımda, Türkiye’nin şu an ki durumunun çok iyi bir analizini çıkarmış ve bundan sonra yapılması gerekenleri çok da uzağa gitmeden geçmişimiz üzerinden ve şu an gelişmiş olan ülkelerin doğruları üzerinden anlatmış. Burada kitapta geçen bir yazıyı sizinle paylaşma ihtiyacı duydum; “Bir toplum, geçmişte çekilen acıları hatırlamaz, yapılan hataları değerlendirmezse aynı acıları çekmeye mahkumdur. Tarihini doğru okumayan kuşaklar, gün gelir o tarihi başkalarından dinlemek zorunda kalırlar. (151.s)” Eğilmez’in yazılarını okuyanların çokça aşina olduğu, benim de burada bahsetmeden geçemeyeceğim yapısal reformların üzerinde uzun süre duruyor ve dışarıdan likidite kaynağına bağımlı bir ülke olan Türkiye için yol haritasını okurları ile paylaşıyor.
Günümüz Türkiye ve dünya ekonomisi üzerine yorumlarını kendi web sayfasında kendime yazılar başlığı altından ulaşabilirsiniz.
Ekonominin özellikle ülkenin siyasi tarihi ve hükümetlerin izlediği iç ve dış politikaları ile yakın ilişkili olduğu düşünüldüğünde, Osmanlı ve Türkiye siyasi tarihine farklı bir bakış açısıyla bakma fırsatı bulabileceğiniz, ekonomik olarak çalkantılı günler geçirdiğimiz şu günlerde bu kitabı okumanızı şiddetle tavsiye ederim.
248 syf.
Merhaba,
Dr. Mahfi Eğilmez'in Değişim Sürecinde Türkiye kitabı herkesin okuması gereken kitaplardan biri bence.
Kitaptan bahsettiğim video için link:
https://youtu.be/5Ozxwq-Jygw
Herkese iyi okumalar...
248 syf.
Rahat anlaşılabilir bir dille, teknik kavramlar bile anlaşılır hale getirilerek yazılmış akıcı kitap. kitabı okusam anlar mıyım, sonuçta iktisadi terimler olacak diye düşünen varsa hiç tereddüt etmeden kitabı okumaya başlayabilir. mahfi hoca yine sade bir dille hem ekonomik hem sosyal hem de siyasi analizler yapmış. salt ekonomi kitabı değil.
248 syf.
·9 günde·Beğendi·10/10 puan
Kitap Osmanlı döneminden günümüze kadar gelen sosyo-ekonomik analizler ve tablolarla çok akıcı bir şekilde sunmuş. Herkesin okumasını tavsiye ederim.
"bir toplum,geçmişte çekilen acıları hatirlamaz, yapılan hataları değerlendirmezse aynı acıları çekmeye mahkûmdur. Tarihini doğru okumayan kuşaklar, gün gelir o tarihi başkalarından dinlemek zorunda kalır."
248 syf.
·31 günde·Beğendi·7/10 puan
Henüz ekonomi , siyaset bilginiz az ise anlamakta yine de zorlanmayacağınız bir kitap. İkinci bölümü itibariyle daha çok tarih içeriği bulabileceksiniz. Sonlara doğru çok fazla tekrara girildiğini düşünüyorum. Yine de Mahfi Hocanın kalemi her zaman başarılı.
248 syf.
·18 günde·Beğendi·10/10 puan
Ülkemiz ekonomisinin imparatorluktan cumhuriyete geçiş süreci ve yakın tarihimizde yaşanan ekonomik gelişmeleri objektif bir bakış açışıyla değerlendiren mükemmel bir çalışma. Bir Mahfi Eğilmez klasiği...
248 syf.
·Puan vermedi
Uzun uzadıya yazmaya gerek yok
Lev Troçki nin geveze dili olmasaydı Osmanlı çok önceden bölünmüştü ve biz çoktan the end olmuştuk bile.
Gerçi adamın gevezeliğinden Büyük adaya sürgüne yolladılar( Ruslar bu adama biraz ilgi duyuyor neden evi restore edip turist avlamıyorlar hiç anlamıyorum ) sonra Meksikaya postalanıp balta ile işini halletmişler
248 syf.
·152 günde·8/10 puan
Türkiye'nin nereden gelip nereden gittigiyle ilgilenen herkes okumali, üzerinde düsünmeli, tartismali. Kitap dünyanin da icinde bulundugu durum baglaminda gayet net ve karsilastirmali bir özet. Bu esnada objektif veriler sunulurken bazen subjektif yorumlara geciyor. Okur acisindan bunun ayrimini yapmak önemli. Bunlar Mahfi Egilmezin kendi görüsüdür. Kendisinin yapabilecegi sey bu gorusleri, dusunceleri ortaya atmaktir. Hepsine katilmak mümkün degil ama üzerinde düsünmek hepimizin yararina.

Benim bu özetten gördügüm kadariyla Türkiye sosyoekonomik olarak (cumhuriyetin ilk yillari ve bir iki kisa dönem haric), belirleyici bir hamle yapmayan, net hedefleri olmayan, acik bir denizde savrulan ve sürüklenen bir gemi konumunda. Kitapta veriler isiginda bunu görmek mümkün, ne yazik ki son yillarda bu savrulma daha bariz.

Kitabin sonlarinda meshur yapisal reformlar hakkinda somut aciklamalar ve öneriler var.
248 syf.
·Puan vermedi
Hocanın verdiği emek ve anlatım kimsenin eleştiri konusu olamayacak kadar etkileyici. Hatta bir çok yapısal çözüm önerisi ve çözümlemeleri bizi doğru yola iletecektir. Ama açıkca anlaşılan bir şey varki daha çok eğitim programı altında dini uzaklaştırma fikri gözardı edilemeyecek kadar rahatsız edici, hele ki taşra ve kentsoyluları bölümü biraz daha rahatsız edici. Biz yeterince kutuplaşmaya maruz kalmış bir millet olarak ülkenin aydınlarının böyle bir dil kullanması doğruda olsa herkese açık bir yerde vurgulanmamalı. Kaldı ki dini daha çok ahiret hayatı odaklı görerek İslamı diğer dinler gibi aldığı için bu konuda yanlış düşündüğünü düşünüyorum. Kaldı ki din önceki çağlarda yükselmesine vesileydi o yüzden tamamen dinden kopmak yerine ölçülü bir din anlayışı çerçevesinde ilerlenmesi daha mantıklı olacaktır.
248 syf.
·4 günde·Beğendi·10/10 puan
Bu kitabı özellikle Türk toplumunu çok daha iyi tanımak isteyenlere öneririm. Mahfi Hoca bir sosyolog gibi incelemeler de bulanarak içinde bulunduğumuz süreçleri enine boyuna inceleyip, çok güzel analizler yapıyor. Sadece ekonomi alanıyla ilgili olanların değil herkesin böylesine güzel ve hazırlanmış bir kitabı okumasını öneririm. Hatta kitaptan çıkaracağınız derslerden kendi hayatınız açısından da çok yararlı olacağını zamanla göreceksiniz.
248 syf.
·4 günde·Puan vermedi
Süreci çok iyi işlemiş ve ekonomi hakkında hiç bilgi sahibi olmayanlar için bile ışık tutacak bir kitap. Olayların avantaj ve dezavantajlarını çok iyi irdelemiş sayısal ve istatistiki tablolarla desteklemiştir. Önereceğim kitaplardan oldu.
Ahbap çavuş kapitalizminin önlenmesinin bir tek yolu var: Hukuku üstün kılmak. Bir ülkede yargı bağımsızsa yani hesap sorulabilirlik tartışılmaz bir noktaya gelmişse o ülkede ahbap çavuş kapitalizmi yaygınlık kazanamaz.(...) Hukukun yalnızca bireylere karşı değil devlete karşı da üstün kılındığı ve hesap sorulduğu, siyasetçinin hiçbir istisnaya tabi olmadan yargı karşısına çıkabildiği yerlerde denetimler doğru yapılır, önlemler alınır ve ahbap çavuş kapitalizmi yerleşemez.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 67 - Ahbap Çavuş Kapitalizmi
Yasal olmayan ya da kurallara aykırı işler bir veya birkaç alanda bir veya birkaç kez tekrarlanıyorsa buna ahbap çavuş kapitalizmi yerine yolsuzluk demek daha doğru olur. Eğer bu tür ilişkiler süreklilik göstermeye başlamışsa, siyasal iktidarla veya onun görevlileriyle çıkar ilişkisine girilmeden ihale alınamıyorsa ya da kamu ihalelerini almak için siyasal iktidarın yakınında olmak gerekiyorsa yani olay sistemleştirilmişse o zaman ahbap çavuş kapitalizmi yerlemiş demektir.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 65 - Ahbap Çavuş Kapitalizmi
Kapitalizmin temelini oluşturan serbest piyasa ekonomisinin özelliklerini taşıyor görünen ama aslında siyasal iktidara yakınlıkları olanlara farklı ve özel uygulamalar yapan ekonomik sisteme ahbap çavuş kapitalizmi (ya da eş dost kapitalizmi) adı veriliyor.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 65 - Ahbap Çavuş Kapitalizmi
Sputnik 1'in uzaya çıkışıyla ateşlenen soğuk savaş, yalnızca ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan bir uluslararası rekabet değildir. Bu, aynı zamanda kapitalizm ile sosyalizm arasında başlayan, hangi sistemin daha başarılı olacağını kanıtlama savaşıydı.
Sonunda sisteme girebilmek için siyaset-kamu görevlisi-yandaş işadamı üçgeninin içine girmek gerekiyor. Bu üçgenin dışında kalanlar ya küçük işlere razı oluyor ya da sisteme girmenin yolunu arıyor.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 66 - Ahbap Çavuş Kapitalizmi
Fatih Sultan Mehmet'in bilgisi, görgüsü, dünya görüşüyle son dönem padişahlarının bilgisi, görgüsü ve dünya görüşü arasında dağlar kadar fark vardı.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 31 - Birinci Dünya Savaşı
Yapısal reform mutlak monarşiyi cumhuriyete dönüştürebilmektir, laikliğin ilke olarak kabul edilmesidir, eğitimin dinsel temelden bilimsel yapıya dönüştürülmesidir, dünyada pek az ülkede varken kadınlara erkeklerle eşit haklar verebilmektir, çiftçiyi ezen aşarın kaldırılmasıdır, uçak fabrikasını 1926 yılında kurabilmektir, halkevlerini açmak, devlet konservatuvarını faaliyete geçirebilmektir.
Avrupa'da sanayi devrimine giden yol ve sanayi devrimi sonucunda sanayi ve ticaret burjuvazisine dönüşen esnaf, Osmanlı İmparatorluğu'nda böyle bir dönüşüm yaşayamadı. Çünkü bu dönüşümün olabilmesi için Avrupa devletlerinde olduğu gibi Osmanlı İmparatorluğu'nun da aydınlanma çağına girmesi, eğitim sistemini değiştirmesi, keşiflere ve icatlara açık bir topluma dönüşmesi gerekiyordu. Bunların hiçbiri olmadı. Olmamasının birçok nedeni var kuşkusuz ama temel neden, imparatorluğun bilimden uzak kalmasıdır. Yüzyıllar önce medreselerde okuttuğu bilimlerin çoğunun yerine din dersleri koyan Osmanlı İmparatorluğu, bilimle ilgisini kaybetti. Bu yapı imparatorluğun sanayi devrimine girememesinin temel nedenlerinden birisidir.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 28 - Kapitalizmin Yükselişi
2008 krizi, üçü beş gösteren, olmayan parayla olmayan varlıkları satın almayı özendiren, ahlaksızlıktan cesaret bulmuş açgözlülüğe inmiş bir tokat gibi etki yaptı.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 49 - Kapitalizmin Sihirli Büyüme Öyküsü
Tablo, günümüzün en önemli sanayi ülkelerindeki verilere dayanarak, sanayi devrimi ve onunla birlikte egemen olan kapitalist sistemin dünyanın ekonomik gelişmesine yaptığı katkıyı ortaya koyuyor. 1850 yılını kabaca ikinci sanayi devriminin başlangıcı olarak alırsak Milat'tan itibaren 1850 yıldaki gelişmenin sonraki 160 yılda katlanarak arttığını görebiliyoruz. Bununla birlikte asıl sıçrama son 65 yılda yaşanmış görünüyor. 1970'lerde başlayan otomasyon ve onu izleyen dijital devrimin, sanayi kapitalizmini çok daha hızlı bir büyümeye itmiş olduğu anlaşılıyor.

Özetle sanayi devrimi ve kapitalizm işbirliğinin dünya ekonomik gelişmesini son derece hızlandırdığını söyleyebiliriz. Ne var ki sanayi kapitalizminin bu hızlı gelişiminin çevre koşullarını ve sosyal yaşamı bozucu etkiler yarattığını göz ardı etmek mümkün değildir.
Mahfi Eğilmez
Sayfa 27 - Kapitalizmin Yükselişi

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Değişim Sürecinde Türkiye
Alt başlık:
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sosyo-Ekonomik Bir Değerlendirme
Baskı tarihi:
Nisan 2018
Sayfa sayısı:
248
Format:
Karton kapak
ISBN:
978-975-14-1853-1
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Remzi Kitabevi
Avrupa, imparatorlukların dağılmasıyla ulus devletlere dönüşür ve aydınlanmanın ardından sanayi kapitalizmine geçerken Osmanlı İmparatorluğu hep bir ümmet devleti olarak kaldı. Ne tam olarak aydınlanmaya girebildi ne de sanayi kapitalizminin getirdiği rüzgârı yakalayabildi.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla aydınlanma ve sanayileşme atılımı gibi kazanımlar çıktı ortaya. Ne var ki bunlar, toplumca bir çaba karşılığı elde edilmiş kazanımlardan çok, ilerici bir kadronun getirdiği düzenlemelerdi. O nedenle de toplum tarafından tam olarak sahiplenilmediler.

Son yüz yılda ülkemizde yaşanan sosyo-ekonomik evrim başlangıçta ileriye doğru olsa da sonradan çok daha karışık bir görünüm içine girdi. Bizde hiçbir zaman geniş bir sanayi burjuvazisi oluşamadı. Daha çok bir esnaf burjuvazisi oluştu. Hiçbir zaman kapitalizm, ahbap-çavuş kapitalizmini aşamadı. Türkiye bazen Batı’ya bazen Doğu’ya, bazen ileriye bazen geriye doğru kararsız bir denge içinde savrulup durdu.

Bu kitap Türkiye’nin Osmanlı’dan bu yana yaşadığı bu karışık ve kararsız değişimi değerlendirmeyi amaçlıyor.

Kitabı okuyanlar 862 okur

  • Alper Gülek
  • İrem Yılmaz
  • Hülya
  • mete can tarlacı
  • Gökçenka
  • Pavel sersi
  • Baran Çınar
  • Çağrı u
  • Edip Gökalp Gök
  • sertaç cem

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%34.2 (109)
9
%30.7 (98)
8
%20.7 (66)
7
%10.7 (34)
6
%1.3 (4)
5
%1.6 (5)
4
%0.6 (2)
3
%0.3 (1)
2
%0
1
%0