Yazar:
Sadık Hidayet
Çevirmen:
Mehmet Kanar
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
2020
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
حاجی آقا
ISBN:
9753638081
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
8 diğer baskı · Tümünü Göster
Hacı Aga
1.888 okunmaYapı Kredi Yayınları · Şubat 2017 · 105 s.
Hacı Aga
539 okunmaYapı Kredi Yayınları · 2020 · 96 s.
Hacı Ağa
219 okunmaSalt Okur Yayınları · Ağustos 2020 · 144 s.
Hacı Ağa
67 okunmaPalto Yayınevi · 15 Haziran 2017 · 128 s.
Hacı Ağa
70 okunmaKırmızı Kedi Yayınları · 2024 · 120 s.
Hacı Ağa
38 okunmaKarbon Kitaplar · Temmuz 2020 · 176 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Dünyadaki bunca suç, bunca katliam, bunca yağma din adına yapıldı, yapılıyor da. Bu durumda bile hâlâ siyaseti kullanan insanlar bilirim."
İran edebiyatının güçlü kalemlerinden olan Sadık Hidayet, Hacı Aga karakteri üzerinden İran halkını, siyasetini, ticaretini, çıkar sahiplerini, dini anlayaşını ortaya koyuyor kitabında. Dini kendi çıkarlarına alet eden, siyasi ve ticari kaygıları için bir silah olarak kullanan, iki yüzlü, kaypak, olduğundan farklı görünmeye çalışan, böbürlenen, yalakalık yapan, üstünlük taslayan, sofu görünüp günahtan çekinmeyen, halkın hakkını yiyip cebini dolduran, halkı istediği gibi güdebileceğini düşünen bir karakter olarak karşımıza çıkıyor Hacı Aga.
Paraya tapan Hacı Aga, 90 yaşına merdiven dayamasına rağmen dünyaya doyamamış, para, makam hırsına ve kadın düşkünlüğüne kapılmış, kendini her zaman haklı bulmaya çalışan, halkı sömürülmesi gereken bir inek olarak gören, kendini dindar, güvenilir, yardımsever olarak gösterip tam tersi işler çeviren birisidir. Yeri gelince padişahçı yeri gelince özgürlükçü, meşrutiyetçi, demokrasi kahramanı olarak sunabilir kendini. Ticaret ile milleti kazıklayan, siyasiler arasında da sözü geçebilen, kendini de milletvekilliğine hazırlayan dünyaya kazık çakacağını zanneden birisidir.
Böyle bir karaktere de elbette gerçekleri yüzüne haykıracak bir insan lazımdır. Kitapta da neyseki öyle bir karakterin varlığı biraz içimizi rahatlatacaktır.
Sadık Hidayet İran üzerinden böyle çarpık bir düzeni anlatırken, aslında diğer Doğu toplumlarında da işlerin benzer olduğunu bilerek yazıyor hikayesini. Hindistan'da Paris'te de bulunmuş olan Hidayet iki tarafı da, Doğu'yu da Batı'yı da iyi bir şekilde gözlemlemiş bir yazar Sadık Hidayet. Bu kitabında da müthiş bir eleştiri dozuyla softaların, halkı ezen, din tüccarlığı
Tüm "Hacı" larımıza gelsin
Uzun zamandan beri inceleme yazmadım, kısmet bu kitabaymış. Çok uzun bir inceleme olmayacak zaten, sıkmayan, çabucak bitecek bir yazı olacak. Neyse geçiyorum..
"Hacı Aga", "günümüzdeki" meşhur, kendini din alimi, din profesörü zanneden insancıkları anlatan bir kitap bana göre. Tam anlamıyla anlatan, ne eksik ne fazla. İnsanların, çıkarları için yapamayacağı hiçbir şeyin olmadığını, bunların en başında da dini duyguların sömürülmesinin geldiğini anlatıyor. Hatta bir yerde açık açık yazıyor, okuyan insanlarla baş edilemeyeceğini. Uyuyan bir insan güruhu istediklerini, bunun için de her yolun mübah olduğunu söylüyorlar.
Dediğim gibi ne eksik ne fazla. Beni sinir eden şey, insanların bunlara hâlâ inanıyor olması. Uyumak istemesi, itaat etmek istemesi, uyarılınca karşısındakini kâfirlikle suçlaması. İtaat edeceğime kâfir olmayı tercih ederim şahsen!
Kitabı okumanızı tavsiye ederim. Biraz sinirlerinizi bozabilir, çünkü tamamen gerçek hayatın yansıması anlatılıyor. Tabii ki bunların hepsi "Milletimizin refahı için." öyle değil mi Hacı Aga?
Hacı Aga kimdir?
Hacı Aga, sadece İran'da değil Türkiye'de de karşımıza çıkan ve çıkmaya devam edecek olan, her türlü ahlaksızlığını din yoluyla, para yoluyla, nüfuz yoluyla örten ve bilirkişi gibi tavır takınarak milletin değerini, milletin vicdanını, milletin parasını ve milletin her şeyini sömüren tiplemelerden herhangi biri işte.
Herhangi biri diyorum çünkü günümüzde neredeyse her iki kişiden biri böyle.
Toplumsal düzenin eleştrisini ustalıkla yapan Sadık Hidayet'in eserleri İran'da neden yasak olduğunu bu eseriyle daha iyi anladım.
İran'da(Türkiye'de) düzenin veya çarkın nasıl döndüğünü öğrenmek istiyorsanız kesinlikle okuyun. 1945'te geçmesine rağmen çağ ötesi bir kitap.
Sadık Hidayet-Hacı Aga
“İnsanların bize itaat etmeleri için aç, muhtaç, cahil ve batıl inançlı kalması lazım. Falan attarın çocuğu okursa, yarın benim cümlelerime itiraz eder, bizim anlamadığımız laflar eder. İşte o zaman elveda Hacı Aga.”
İran’ın Kafka’sı kabul edilen yazar Sadık Hidayet’le nihayet tanıştım. Kitabın başında Farsça çokça kelime olduğundan -ulan başladım ama nasıl gidecek bakalım bu kitap- endişesi olsa da ortalara doğru bitmesin diye yavaşlamaya çalıştım.. Toplumsal ve siyasal düzeni eleştiren, her dönem adamı olarak nitelendirilen kaypak,yalancı,düzenbaz adamların yaşamlarını,dünya malı için kendilerini ne çok kepaze ettiklerini anlatan muhteşem bir hiciv novellası..
Sadık Hidayet’in bu kitabıyla ne kadar zamansız,ileri görüşlü bir usta olduğunu kanıtlamış oldu. Zira hala içimizde
Hacı Agalar dolu değil mi?
Çok sevdim!
#bitavsiyemvar
Maskenin ardındakiler..
Puan vermedi·96 syf.·
2024 19. kitabı
İran toplumunun çarpıklıklarını eleştiren keskin bir hiciv romanıdır. Romanın ana karakteri olan Hacı Ağa, dini ve ahlaki değerleri istismar eden, fırsatçı ve bencil bir iş adamıdır. Hidayet, Hacı Ağa’nın sahtekârlıkla kazandığı zenginliği ve toplumdaki yükselişini betimleyerek, toplumsal ahlakın nasıl çürüdüğünü gözler önüne serer.
Eserde Hacı Ağa, dindar bir kimlik maskesi takarak halkın güvenini kazanmaya çalışır; ancak aslında kendi menfaatleri doğrultusunda her türlü ahlaksızlığı normalleştirir. Hidayet, bu karakter üzerinden dönemin siyasetçilerini, iş insanlarını ve dini liderleri eleştirerek ikiyüzlülüğe ve ahlaki çöküşe dikkat çeker.
Dil ve üslup açısından Hidayet’in ironi ve mizahı ustalıkla kullanması, eseri hem düşündürücü hem de eğlenceli kılar. Hacı Ağa, bireyin çıkarlarının toplumun genel çıkarlarının önüne geçtiği bir yapıyı sert bir dille eleştirirken, evrensel mesajlar vererek yalnızca İran toplumu için değil, her dönem için geçerli bir eleştiri sunar.
9/10
2023 6. kitabı
Selam kıymetli 1K ailesi :) Katılımcısı olduğum kitap mütalaa grubunda, bu ay tarafımıza okuma ödevi olarak tevdi edilen 
Hacı Aga ile geldim.. Bende nasıl başlayıp, nasıl anlatsam da hepinizin okumasına vesile olsam .. Yazar Sadık Hidayet .. İran edebiyatı modern öykücülüğün kurucularından. Şahsına, doğunun Kafka’sı denmiştir ki, altına bende imzamı atarım. Hidayet, tıpkı bizim Aziz Nesinimiz gibi, ülkesindeki sermaye çevrelerinin, politikacıların, “sözde” din adamlarının, Ortadoğu coğrafyasında cahil bırakılmış, sürekli bir miskinlik, eylemsizlik, akılsız bir tevekkül ile uyuşturulmuş yığınlar üzerinden, biat kültürüyle uzun yıllar nasıl çıkar sağlayabileceğini, bir karakter betimlemesi olan “Hacı Ağa” ile yapmış. 1940 lı yılların İran’ını, kadınların konumunu, Din’in siyasete nasıl profesyonelce alet edildiğini, üzülerek, güncelliğini yitirmemiş bu “leş” gerçekleri anlatırken kullandığı kara mizah ve ironi ile o kadar akıcı bir novella haline getirmiş ki, su olup aktı .. Hacı Ağa; yeri geldiğinde Şah’ın adamı, yeri geldiğinde liberal, yer yer devrimci olan, modası hiç geçmeyen, her devrin adamı dediğimiz, şahsi menfaatleri için herkese şirin olan, çok eşli ama kadına kapısında ki köpek kadar iyi niyet beslemeyen, şehvet düşkünü, görünüşte namazında niyazında, orucuna zekatına sadık, insanları sömürerek helal yoldan elde ettiği konusunda çok emin olduğu kara paraları, hacca gidip aklayan, Allahı ağzından hiç düşürmeyip özünde paraya kulluk eden, iş bu sebepten makam mevki düşkünü, karaktersiz, tıynetsiz bir şahıs .. Çok uzattın be dostum şu kitabı iki cümle ile anlat derseniz size ilk olarak canım 
Friedrich Nietzsche nin “Kim namus ve ahlak şövalyeliği yapıyorsa, bilin ki en namussuzu o’dur.” cümlesi üzerinde geniş geniş düşünün tavsiyesinde bulunabilirim. İkinci cümlem ise “
Hacı Aga ile geldim.. Bende nasıl başlayıp, nasıl anlatsam da hepinizin okumasına vesile olsam .. Yazar Sadık Hidayet .. İran edebiyatı modern öykücülüğün kurucularından. Şahsına, doğunun Kafka’sı denmiştir ki, altına bende imzamı atarım. Hidayet, tıpkı bizim Aziz Nesinimiz gibi, ülkesindeki sermaye çevrelerinin, politikacıların, “sözde” din adamlarının, Ortadoğu coğrafyasında cahil bırakılmış, sürekli bir miskinlik, eylemsizlik, akılsız bir tevekkül ile uyuşturulmuş yığınlar üzerinden, biat kültürüyle uzun yıllar nasıl çıkar sağlayabileceğini, bir karakter betimlemesi olan “Hacı Ağa” ile yapmış. 1940 lı yılların İran’ını, kadınların konumunu, Din’in siyasete nasıl profesyonelce alet edildiğini, üzülerek, güncelliğini yitirmemiş bu “leş” gerçekleri anlatırken kullandığı kara mizah ve ironi ile o kadar akıcı bir novella haline getirmiş ki, su olup aktı .. Hacı Ağa; yeri geldiğinde Şah’ın adamı, yeri geldiğinde liberal, yer yer devrimci olan, modası hiç geçmeyen, her devrin adamı dediğimiz, şahsi menfaatleri için herkese şirin olan, çok eşli ama kadına kapısında ki köpek kadar iyi niyet beslemeyen, şehvet düşkünü, görünüşte namazında niyazında, orucuna zekatına sadık, insanları sömürerek helal yoldan elde ettiği konusunda çok emin olduğu kara paraları, hacca gidip aklayan, Allahı ağzından hiç düşürmeyip özünde paraya kulluk eden, iş bu sebepten makam mevki düşkünü, karaktersiz, tıynetsiz bir şahıs .. Çok uzattın be dostum şu kitabı iki cümle ile anlat derseniz size ilk olarak canım Friedrich Nietzsche nin “Kim namus ve ahlak şövalyeliği yapıyorsa, bilin ki en namussuzu o’dur.” cümlesi üzerinde geniş geniş düşünün tavsiyesinde bulunabilirim. İkinci cümlem ise “Sadık Hidayet
Sadık Hidayet’i Kör Baykuş’u okuyarak tanıyıp olağanüstü bulmuştum. Ardından Vajeteryanlığın Yararları’nı okuyup farklı bir yönünü keşfettim. Okuduğum üçüncü kitabı Hacı Aga. Kitapta 1940’lı yılların İranında yaşayan, dini çıkarlarına alet eden, menfaatçi, paraya tapan bir karakterle karşıma çıktı. Çok keyf alarak okudum. Sadık Hidayet kitaplarının sayfa sayısı az belki ama öylesine dolu dolu ki , unutulmazlar listesinde yerini hep koruyor.
HACI AGA
DÜNYADA BİRİ YÖNETİRSE, BİRİ DE YÖNETİLİR demişlerdir.
・・・
İran edebiyatında Avrupai anlamda hikâyeciliğin kurucusu olarak kabul edilen Sâdık Hidâyet 'in kalemiyle "Kör Baykuş" eseriyle tanışmış ve bir daha okumama kararı almıştım. Yakın zamanda bu kitabı bana tavsiye eden arkadaşım Serkan olmasa, belki de bir daha asla Sâdık Hidâyet okumazdım. Tavsiyen için tekrardan teşekkürler arkadaşım, sayende bu müthiş eseri okumuş oldum.
Sâdık Hidâyet "Hacı Aga" adlı bu noveli yazı hayatının ikinci döneminde ortaya çıkardığı yapıtlarından biridir. İkinci Dünya Savaşı 'nın en civcivli yıllarında İran da dünyayı saran bu ateşten büyük ölçüde etkilenmiş, henüz petrol gelirleri ile rahatlamamış olan bu ülke savaş fırsatçılarının, vurguncuların, spekülatörlerin cirit attığı bir meydan haline gelmiştir. Sonrası malum zaten, bu Hacı Agalar her dönem, her yerde varlar.
Rıza Şah 'ın saltanatının son yılları ile oğlu Muhammed Rıza Şah 'ın saltanatının ilk yıllarındaki dönemde, çıkarcı ve sermayedar tüccar kesimi ile ülke menfaatlerini ayaklar altına almaktan çekinmeyen kimi yüzsüz politikacıların halkı ezmek için ne gibi yollara başvurdukları, kitabın hareket noktalarını oluşturur.
Doğru dürüst okuma yazması bile olmayan canım Hacı Aga, Mekke 'ye gitmiş gibi davranıyor ve babasının Mekke yolculuğu ile anlattığı hikâyeleri kendine mal edip başından geçmiş olaylar gibi naklediyordu. Ama hafızası kuvvetli, kafa şeytanlığa iyi çalışıyor. Hacı 'nın evlilik bilançosu da oldukça kabarık. Ama hepsinden önemlisi Hacı 'nın para tutkusuydu. Para onun sevgilisi, dermanı, onu zevklendiren, korkuya düşüren bir şeydi. Yaşamının tek amacı sayılırdı, o derece..
Kısacası Hacı Aga her kılığa giren ....... biriydi..
Şimdi şuraya çok şey yazmak istiyor gönlüm de, neyse diyelim..
Anlayan
Hacı AğaEdebiyat
Bir toplumun, küçük bir azınlık tarafından nasıl sömürüldüğünü anlatıyor Sâdık Hidâyet. Farklı ülke ve farklı yüzyıl olsa da anlattıklarının günümüzde de geçerli olduğunu göreceksiniz. Din, inanç, kutsal değerler üzerinden uyuşturulmaya çalışılan bir toplumun sömürülmesi çarpıcı örneklerle anlatılmış. Hacı Ağa; insanları yoksul, muhtaç, aç bırakarak kendine mecbur kılmıştır. Her türlü pis işini parayla görmekte, bunun üstünü de inançla, değerlerle kapatmaktadır. Düzen hep bu şekilde devam etmektedir.
Okumanızı öneririm. Anlatılanlar, okuduğunuzda size de çok tanıdık gelecek. Hacı Aga
Hacı Aga
Hacı Ağa, bir toplum eseri ve adeta bir taşlamadır. Yazarın Kör Baykuş eserini okuduktan sonra hemen bir kitabını daha okumak istedim, okurken de sinirlerinizin epey bozulabileceğini söyleyebilirim. İran edebiyatına damga vuran bu eser 1945 yılında yazılmasına rağmen günümüze ışık tutmaktadır. Hala böyle insanların var olması da ne yazık ki tesadüf değildir.
Hacı Ağa okuma yazma bilmemesine rağmen nutuk atmaktan çekinmeyen, 80 yaşında olmasına rağmen uçkur derdiyle yanıp tutuşan ama etrafına dünyanın en ahlaklı insani gibi gözüken ve kuma üstüne kuma getiren, paraya tapan, para harcamamak için hamama bile sık gitmeyip pis kokan, her türlü sahtekarlıkla para kazanmasına rağmen varyemez gibi yaşayan, kumar oymayı ve zinayı çok seven, tüm düzenbazlıklarına ve ahlaksızlıklarına rağmen etrafında oruç tutup namaz kıldığı için dindar gözüken, vatansever gözüküp vatanını milletini üç kuruşa satan biri...
Çünkü gizli tuttuğun ve sakladığın sürece tüm yalanları söyleyip tüm günahları işleyebilirsin..
《Biz kurtlar sofrasında yaşıyoruz. Ama her şeyin aslı paradır. Dünyada paran varsa, onurun, itibarın, namusun, her şeyin var demektir. Herkesin gözdesi olursun. Böyle vatansever ve akıllı biri olursan, seni pohpohlarlar, bütün işlerini yaparlar. Para ayıpları örter. Para çalıntı ise helale çevirebilirsin; ananın ak sütü gibi helal olur. Öbür dünya için de namazı, orucu, haccı satın almak mümkündür. Hem bu dünyada hem öteki dünyada işin iş olur. Paran çoğaldı mı, Kabe'yi ziyaret edebilirsin. Her yer senin olur; herkes çekinir senden; herkesin üstünde oturursun. Bir dediğin iki edilmez. Parası olan bunların hepsine sahip olur, parası olmayan da hiçbirine sahip olmaz. Aç kulağını. Parayı bulmak kolay ama parayı tutmak zordur. Para biriktirmenin yollarını öğrenmelisin.》
Yazar Hakkında
Sadık HidayetYazar · 27 kitap
Sadık Hidayet (Farsça: صادق هدایت) (17 Şubat 1903, Tahran - 9 Nisan 1951, Paris), modern İran edebiyatının önde gelen düzyazı ve kısa hikâye yazarı.
17 Şubat 1903 tarihinde Tahran'da dünyaya geldi ve bu kentteki Fransız Lisesi'nde eğitim gördü. 1925 yılında eğitimini sürdürmek amacıyla Avrupa'ya gitti. Bir süre diş hekimliğine ilgi duyduysa da mühendislik okumak için diş hekimliğinden vazgeçti. Fransa ve Belçika'da geçirdiği dört yılın ardından İran'a döndü ve kısa sürelerle çeşitli işlerde çalıştı.
İlk hikâyelerini Paris'teyken yazdı. 1936'da Hindistan'a giderek Sanskritçe öğrendi. Buradayken Budizm'i inceledi ve Buda'nın kimi yazılarını Farsçaya çevirdi.
Sadık Hidayet sonunda tüm hayatını Batı Edebiyatı çalışmalarına ve İran tarihi ile folklorunu araştırmaya adadı. En çok, Guy de Maupassant, Çehov, Rilke, E.A. Poe ve Kafka'nın eserleriyle ilgilendi. Hidayet birçok hikâye, kısa roman, iki tarihi dram, bir oyun, bir seyahatname ile bir dizi yergili komedi ve taslak kaleme aldı. Yazıları arasında ayrıca birçok edebiyat eleştirisi, İran folkloru ile ilgili araştırmalar ve Orta Farsça ile Fransızcadan yapılmış çeviriler yer alır. Sadık Hidayet, İran Dili ve Edebiyatını uluslararası çağdaş edebiyatın bir parçası haline getiren yazar olarak kabul edilir.
Sonraki yıllarda, zamanın sosyo-politik problemlerinin de etkisiyle, İran'ın gerilemesinin sebebi olarak gördüğü monarşiye ve ruhban sınıfına yoğun eleştiriler yöneltmeye başladı. Eserleri aracılığıyla bu iki kurumun su-i istimallerinin İran milletinin sağırlığının ve körlüğünün sebebi olduğunu gösterme çabasına girdi. Çevresine, özellikle de, çağdaşlarına yabancılaşan Hidayet, son eseri Kafka'nın Mesajı'nda ancak ayrımcılık ve baskı sonucunda yaşanabilecek bir melankoli, umutsuzluk ve ölüm halinden bahseder.
Sadık Hidayet'in en tanınmış eseri 1937 yılında Bombay'da yayımlanan Kör Baykuş'tur.
Beethoven ve Çaykovski dinlemeyi seven ve afyon tiryakiliği bilinen Sadık Hidayet, resimle de uğraştı. Günümüze kalabilen resimleri Hassan Qa'emian tarafından bir araya getirildi. Kimileri bu eserlerde sanatsal bir değer bulmazken, kimilerine göre de bunlar geleceğin resimleridir.
Ölümünü yirmi beş yıllık arkadaşı Bozorg Alevi şöyle anlatır: "Paris'te günlerce, havagazlı bir apartman aradı, Championnet caddesinde buldu aradığını. 9 Nisan 1951 günü dairesine kapandı ve bütün delikleri tıkadıktan sonra gaz musluğunu açtı. Ertesi gün ziyaretine gelen bir dostu, onu mutfakta yerde yatar buldu. Tertemiz giyinmiş, güzelce tıraş olmuştu ve cebinde parası vardı. Yakılmış müsveddelerin kalıntıları, yanıbaşında yerde duruyordu."
Yılmaz Güney'in de yattığı Père Lachaise (okunuşu: per laşez) mezarlığında gömülüdür.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Sâdık_Hidâyet
