Gömülü Şamdan
Stefan Zweig
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
120
Basım Tarihi:
Temmuz 2020
İlk Yayın Tarihi:
1936
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Der bergrabene Leuchter. Eine Legende.
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Avusturya
ISBN:
9789750743733
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
18 diğer baskı · Tümünü Göster
Gömülü Şamdan
14,2bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Aralık 2022 · 110 s.
Gömülü Şamdan
775 okunmaVenedik Yayınları · 2019 · 184 s.
Gömülü Şamdan
558 okunmaAnonim Yayıncılık · Mayıs 2020 · 184 s.
Gömülü Şamdan
504 okunmaZeplin Kitap · 30 Temmuz 2019 · 112 s.
Gömülü Şamdan
479 okunmaAperatif Kitap Yayınları · 29 Ocak 2019 · 136 s.
Gömülü Şamdan
273 okunmaMartı yayınları · 7 Aralık 2018 · 160 s.
Yorumlar ve İncelemeler
9/10
2022 98. kitabı
Ufak pürüzler dışında genel olarak beğendim.
Okurken şunu fark ettim ki insanların sizden alacağı bir şey varsa sizi fazlasıyla yüceltir, göklere çıkarırlar ancak umduklarını alamadıkları an sizden kötüsü ve işe yaramazı bulunmaz. Her şey çıkarlarına göre şekil alır.
Başlangıçta kendinize ve olacaklara inancınız yokken siz onlardan daha umutlu olursunuz belki ama sonuçta siz kendinize inanmadığınız noktadan daha berbat konuma gelebilirsiniz.
Bir amacınız ve hayatta bir yeriniz varsa o yeri her zaman daha ileriye taşımanız dileğimle.
Yedi kollu Şamdan... Menora... Yahudilerin simgesi olan kutsal emanet yedi kollu şamdanın göç hikayesini konu alıyor Zweig...
.
Bir baskında Vandalların şamdanı Yahudilerden söküp alması üzerine, halkın yaşlı kesimi ve 7 yaşındaki Benyamin, şamdanı uğurlamaya giderler... Benyamin şamdanı gören en küçük kişi, yıllar sonra da tek kişi olarak efsaneleşecektir... Hem de üzerinde taşıdığı bir izle...
.
Yol boyunca Benyamin'in sorularıyla dini ve tarihi bir anlatıma girer Zweig... Ve biz okuyucular da 11 ihtiyar ve 1 çocuk ile Menora'nın peşinden giderken, zaman içinde şamdanın başına gelenleri okuruz satırlarda... Yıllar sonra Benyamin o gözlerin o şamdanı bir kez daha göreceğini anlayınca, Bizans'a gelir şamdanın peşinden... Ve Zweig'ın hayal dünyasıyla sonuna ulaşırız hikâyenin...
.
Nedense bir okurun Zweig okumamış olması imkansız gibi gelir bana:)... Hatta yeni yeni okumaya başlayanlara bile önerilir hemen... Biliriz ki Zweig insan psikolojisinin tahlili hususunun profesörüdür... Burada alışılagelmiş kişi tahlillerinden çok, kutsal emanet uğruna verilen sessiz bir mücadeleyi anlatır bize... Ve her daim savaşa, şiddete karşı olarak...
GÖNÜLÜ ŞAMDAN-kitap yorumuEdebiyat
Konusundan bahsedersem;
Gömülü Şamdan, Yahudiliğin kutsal emanetleri arasında yer alan ve ait olduğu topraklardan koparılan Menora’nın, Yedi Kollu Şamdanın yolculuğunu öyküler. Tarih boyunca Kudüs’ten Babil’e giden, tekrar Kudüs’e dönen, Titus tarafından Roma’ya götürülen, Roma’dan Vandallar tarafından kaçırılarak Kartaca’ya sürüklenen bu kutsal emanet, günün birinde Konstantinopolis’te yeniden ortaya çıkar. Mucizeye inanan ve ömrü boyunca bu Anı bekleyen Benyamin Marnefeş, şamdanı ait olduğu topraklara geri döndürmek üzere Bizans’a gider. Çünkü: Umut hep vardır. Menora’nın bu uzun yolculuğu, Stefan Zweig’ın öyküsünde Yahudilerin yüzyıllardır süregelen diaspora hayatıyla özdeşleşir. Gömülü Şamdan salt bir kutsal emanetin değil, aynı zamanda bir halkın da kader yolculuğuna ışık tutar.
Zweig hayranı biri olarak çok çok büyük umut, merakla başladığım ve benim için tam bir hüsran olan kitap incelemesiyle burdayım.
Zweig’in en meşhur eserlerinden biri oluşu ve herkesin okuması nedeniyle çok merak ettiğim bir kitaptı ve Zweig’in diline hayran, psikolojik analizlerine, vermek istediği mesajlara bayılan, her eserini çok seven biri olarak bunu da seveceğime emindim.
Bundan önceki son Zweig kitabın olan karmaşık duygulardan tam haz alamamış ve Zweig’ın eseri değilmiş gibi hissettiğimi, en az sevdiğim eseri (olağanüstü bir gece dışında) olduğunu söylemiştim. Ama yanılmışım. Gömülü şamdan şuana kadar aşırı derecede sıkılarak okuduğum ve hiç ama hiç beğenmediğim tek Zweig kitabı oldu. Cidden bir tık bile sevmedim. Karmaşık duygular ve olağanüstü bir gece yine kendini okutturuyordu ama bu kitap.. çok büyük bir hayal kırıklığı.
Öncelikle okurken çok sıkıldım. Sayfalar ilerlemedi. Sanki Zweig’in diline bir şey olmuş da bir anda hiç sevmediğim bir yazarın kitabını okuyormuşum gibi
İnsanların inandıkları şeyler uğruna neler yapabileceğini, umutlarının birçok koşulda diri kalışını ve ne olursa olsun yaşama tutunuşlarını konu edinen bir eser.
Sırlara gömülmüş olanı hiçbir haydut bulamaz.
Sırlara kaybolmuş olanı sadece mucizeler ortaya çıkarır.
Mucizelere inan ve inandığın uğurda mucizeler bekle
Gömülü Şamdan 
Stefan Zweig
Gömülü Şamdan Stefan Zweig
Zweig'in bu eserinde, Musa peygamber den Süleyman peygambere geçen Menora adlı şamdanın hikayesini ele almış. Menora'da yahudi halkı gibi sürgünden sürgüne dolaşmış, Roma'yı ele geçiren Vandallar yedi kollu şamdanı ele geçirmişler. Bunun üzerine 11 ihtiyar heyetle beraber 7 yaşındaki Bünyamin de onlarla beraber yollara düşmüş. Aradan geçen yıllar sonra Bünyamin de yaşlanmıştır.Tekrara Menora nın başka devlete geçmesinden sonra yaşlı ihtiyar yola koyulur, Menora yı almak için plan yaparlar. Maceralı bir kitap beğeniceğinizi umuyorum
Kitap umut ve umutsuzluk dolu. Konusu Yahudiler için kutsal emanet sayılan Menora şamdanını kutsal mabede geri dönderebilme mücadelesi. Hikaye insani zeminde, bir yanda sağlam bir iman ve sabır ; diğer yanda kuvvetli bir ümitsizlik ve isyan sarkacında su gibi akıp gidiyor.
Ben, bizim gibi müslüman bir toplumda "şeytanlaştırılmış", "öcüleştirişmiş" her kesime bir de başka vecheden bakmak taraftarıyım. Gömülü Şamdan okumam bu açıdan bana faydalı oldu.
Zalimi de, mazlumu da kimliğinden bağımsız değerlendirmek gerek. Kitap bu anlamda yahudileri "sevimli" göstermiş, onların da geçmişlerinde mağduriyetleri, mazlumiyetleri ve hayal kırıklıkları var. Demek istediğim, acıları ve kederleriyle, kayıplarıyla insanlık sahnesinde tekrar çok; eğer biz başkaların acısına, kendimizden çıkan zulme kör değilsek.
Meydanlarda kahrolsun sloganı atıp, bayrak yakmayı hep itici buluyordum. Ve diyordum ki, lanetli kavim olmamalı; lanetli tavır olur ancak. Zulüm, haksızlık, adaletsizlik, terör, vahşet...bunların dini, milleti olmaz; olmamalı, bunları kim yaparsa yapsın lanetlenmeli.
Stefan Zweig, Gömülü Şamdan'da
yahudi kavimlerinin yer yurt tutamaması, sürekli işgal ve yurtlarından sürülmeyle karşılaşmaları, dışlanmaları yüzünden hakim olan çaresizlik ve karamsarlığı yansıtmış önce.
Ayrıca kuvvetli bir inanç, sabırlı bir bekleyiş, işaret ve kehanet peşinde derin fedakarlıklar ile bir doğup bir batan umut ışıklarını da çok güzel resmetmiş.
Ben kitabı sevdim.
Zweig kitaplarını genelde seviyorum zaten ve mümkünse yazarın tüm kitaplarını da okumak istiyorum.
Gömülü Şamdan Stefan Zweig
Gömülü Şamdan Stefan ZweigMenoraDin
Eserden kısaca bahsetmek gerekirse:
Yahudiler için önemli bir dini sembol olan yedi kollu şamdanın kaderi işlenmektedir. Şamdan güç savaşlarına bağlı olarak sürekli yer değiştirmektedir. Son olarak Doğu Roma’ya getirilir. Şamdanın sürekli göçü sembolik olarak Yahudilerin göçüyle özdeşleştirilir.
Şamdan'ın bu kaderinde olumlu bir yönüde bulunmaktadır. Bu olumlu yönü şamdan'ın gizli ve bilinmeyen bir yere gömülmesi ve huzura kavuşmasıdır.
Eserden alıntılar:
* Bütün çilemiz de, ele gelene tutunmayıp hep arayışta olma ve görünmeyene sonsuza dek bağlı kalma arzumuzdan doğuyor. Fakat görünmeyene bağlanan, elle tutulana bağlanandan daha güçlüdür, çünkü elle tutulan geçicidir, diğeriyse kalıcı. Ruh uzun vadede şiddetten daha güçlüdür.
* Hayır, onları kaygılandıran şey şamdan değil kendi kaderleriydi!
* Çünkü insan, toprağın onu arzulaması gibi toprağı arzular.
* insana yalnızca ödünç verilmiş topraklar insana ait olabilirmiş gibi. Ama insan sahip olmanın elinde tutmak olmadığını, haiz olmanın muhafaza etmek olmadığını hep unutur; toprağı ayağının altında hissetti mi oraya evini diker, ağaçların kökleriyle birlikte vatan toprağına bağlanmak ister.
* İnsanın sahip olduğu her şey sadece ödünç verilmiştir ve mutluluk zamanları dönen çark gibi geçip gider.
...
"Alınabilir ne varsa aldılar, taşınabilir ne varsa taşıyıp götürdüler, yok edilebilecek ne varsa yok ettiler: Ama görünmez olanı, Tanrı’nın sözünü ve varlığını bizden alamadılar."
Galiba kitabın vermek istediği mesaj bu paragrafta gizli. Bence. Bu Zweig öyle bir adam ki hakikaten tarifi yok. Her şeye bu kadar anlam yükleyip hayatını o şekilde sonlandırmasını bir türlü kabul edemiyorum. Ona dindar bir yahudi demezdim ben. Diyen de yoktur diye düşünüyorum ama adamın Yahudiler için kutsal olan Şamdanı bu şekilde yazması müthiş. Kutsal kaseyi duymuştum ama yedili şamdanı hiç bilmiyor olabilirim. Ya da arka bellekte bir yerlerdeydi. Bildiğim şu: Bu Zweig acayip bir adam. Kalem gibi kalemi var. Bir tane kitabına da bunu mu yazdın yani demek nasip olmadı. Bazen aynı adam mı diyorum. Bazen de evet onu yazan bunu da yazar diyorum. Özellikle bu kitabı okurken Rahel Tanrı'yla Hesaplaşıyor'u hatırladım. Orada da Hz. Musa'nın başından geçen olayları hikâye etmişti ve severek okumuştum. Şamdan'da Benjamin dediği Bünyamin'in bu hikayedeki yolculuğunu kendi kafasındaki haliyle anlatıyor. Kurgu hâliyle. Ama önemli olan kurguda verdiği mesajlar. En başta alıntıladığım paragraf bana göre, herkes için geçerli. Bizden her şeyi alabilirler. Herkes, herhangi biri. Ama alamayacakları şeyler var. Kutsal şeyler. Buradaki bir eşya. Şamdan. Ama onun arkasından giden insanlarda olan manevi bir şey:İnanç. İman çok önemli,ne kadar imanı olduğunu insan musibet zamanında anlıyor. En layık olmadığım zamanlarda Allah öyle bir tuttu ki elimden galiba bunu gururla söylememde hiç bir kötülük riya yok . Öyle hissediyorum. Kitabın kapağını kapatırken layık olmak çok önemli dedim. Çok şey yaşanabilir. Ama vazgeçmemek çok önemli. Vazgeçmeyene Allah yardım ediyor. Ömür sermayesi çok az, kârlı alışverişler
Menora'nın yolculuğuEdebiyat
450'li yıllarda başlayan Yahudi halkının bir hikayesini anlatan akıcı eser. Kutsal saydıkları yedi kollu Menora Şamdan'ının, Roma'da başlayıp İstanbul'da devam edip Kudüs'te biten öyküsü. O zamanlar bir çocuk olan Benyamin'in upuzun hayatı üzerinden okuyoruz bu öyküyü. Stefan Zweig'in döneme bire bir götüren lezzetli anlatımı, yazarın acıklı ve erken sonuna olan hüznümüzü biraz daha derinleştiriyor.
Reklam
Yazar Hakkında
Stefan ZweigYazar · 187 kitap
Stefan Zweig, Avusturyalı yazar ve gazeteciydi. Edebi kariyerinin zirvesinde olduğu 1920'li ve 1930'lu yıllarda, dünyanın en çok çevrilen ve en popüler yazarlarından biriydi.
Zweig, Viyana, Avusturya-Macaristan'da büyüdü. Honoré de Balzac, Charles Dickens ve Fyodor Dostoyevski gibi ünlü edebiyatçılar hakkında Üç Büyük Usta (1920) ve belirleyici tarihsel olaylar hakkında Yıldızın Parladığı Anlar (1927) adlı tarihsel incelemeler yazdı. Ayrıca Joseph Fouché (1929), Mary Stuart (1935) ve Marie Antoinette'nin biyografilerini yazdı. Zweig'ın en bilinen kurgu eserleri arasında Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (1922), Amok Koşucusu (1922), Korku (1925), Karışık Duygular (1927), Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat (1927), psikolojik roman Sabırsız Yürek (1939) ve Satranç (1941) yer almaktadır.
1934 yılında Almanya'da Nazi Partisi'nin yükselişi ve Avusturya'da Ständestaat rejiminin kurulmasının bir sonucu olarak Zweig, İngiltere'ye göç etti ve 1940 yılında kısa bir süre New York'a ve daha sonra yerleştiği Brezilya'ya taşındı. Son yıllarında bu ülkeye aşık olduğunu ilan edecek ve Brezilya, Geleceğin Ülkesi adlı kitabında bu ülke hakkında yazacaktı. Yıllar geçtikçe Zweig, Avrupa'nın geleceği konusunda giderek daha fazla hayal kırıklığına uğradı ve umutsuzluğa kapıldı. 23 Şubat 1942'de Petrópolis'teki evlerinde eşi Lotte ile birlikte aşırı dozda barbitürattan ölü bulundu. Eserleri birçok film uyarlamasına temel oldu. Zweig'ın anı kitabı Dünün Dünyası (1942), I. Franz Joseph yönetimindeki Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çöküş yıllarındaki yaşamı betimlemesiyle dikkat çeker ve Habsburg İmparatorluğu hakkındaki en ünlü kitap olarak anılır.
