Demek ki başarmak için tek gereken istemekti. Demek ki her insan başkalarının yaptığı ve anladığı her şeyi anlamaya potansiyel olarak kâdirdi.
Ölüm hepimizin tutmaya mecbur olduğu bir söz er ya da geç.
Bir Tarihçinin Yaşam Öyküsü ya da Özeti, belki de özüTarih
Sunuş
H. Bahadır Türk ile H. Emrah Beriş'in hazırlamayı önerdikleri, önermekle de kalmayıp eski yazılarımdan seçerek topladıkları bu kitabın yayımlanması beni pek mutlu etti.
Aslında, ben fazla yazmadım. Başlıca iki kitabım var: Tür-kiye'de Sol Akımlar I: 1908-25 (ve II: 1925-36) ile T.C'nde Tek-Parti Yönetiminin Kurulması: 1923-31. Bunların ilki 1967'de (ve devam cildi 1991'de), ikincisi de 1981'de çıktı. Her ikisinin sonra-dan genişletilmiş çeşitli basımları oldu. Ama çok çeviri yaptım: Aristoteles'ten D. Hume'a, Th. Jefferson'a, S. M. Lipset'e, E. Barker'a, Karl R. Popper'den, P. Burke'e, I. Berlin'e, I. Diakonoff'a kadar birçok önemli yazarın yapıtlarını Türkçe'ye çe-virdim. Ayrıca çeviri editörlükleri yaptım. İki de antoloji derledim: Batı'da Siyasal Düşünceler Tarihi (üç cilt) ve Sosyalist Düşünüş Tarihi (iki cilt). Tarih ve Toplum (1984-93) ile Toplumsal Tarih (1994-97) dergilerini kurdum ve yönettim.
Özyaşamöyküm (benimle söyleşi yapan Ayşe Erdem ve Yücel Demirel arkadaşlarımın bir dipnotunda belirttikleri gibi "monolog" niteliğindeki) uzun bir metin halinde yayımlandı: "Bir Tarihçinin Tarihçesi" [Cogito, Sayı 32 (Yaz 2002), s. 42-67).
Hiçbir siyasal partiye girmedim, her zaman muhalif kaldım; fakat yıllar boyu sivil toplum kuruluşlarında çalıştım: Siyasî İlimler Türk Derneği'nde, Helsinki Yurttaşlar Derneği'nde, Tarih Vakfı'nda.
Özgürlük, eşitlik, dürüstlüğe inandığım için, yapmaya çalıştığım incelemelerde hep eleştirici oldum. Genellikle kendi çevremden övgüler aldım, başkaları da bana saygı gösterdiler. Ne yazık ki, benim çalışmalarımı çok az kişi eleştirdi. Bir istisnayı burada memnuniyetle anmak istiyorum: Mete Çetik'in Toplum ve Bilim dergisinin "literatür eleştirisi" sayfalarında yayımlanan "Mete Tunçay'ın Türkiye'de Sol Akımlar'ı Üzerine" başlıklı
“Bütün hayvanlar eşittir, ancak bazı hayvanlar diğerlerinden daha eşittit”.
Eşitler arasında birinci olmak bir şeydir, birinci adamlardan birinin arkasında sıralanmak başka bir şey.
