Doktor Jivago
Boris PasternakYazar:
Boris Pasternak
Çevirmen:
Hülya Arslan
Tahmini Okuma Süresi:
17 sa. 14 dk.
Sayfa Sayısı:
608
Basım Tarihi:
Haziran 2023
İlk Yayın Tarihi:
1957
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
До́ктор Жива́го
ISBN:
9789750829949
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
12 diğer baskı · Tümünü Göster
Doktor Jivago
993 okunmaYapı Kredi Yayınları · Haziran 2023 · 608 s.
Doktor Jivago
103 okunmaCem Yayınevi · Eylül 2004 · 454 s.
Doktor Jivago
57 okunmaAltın Kitaplar · Ocak 1965 · 455 s.
Dr. Jivago
59 okunmaGüven Basım ve Yayınevi · 1965 · 412 s.
Doktor Jivago
48 okunmaCan Yayınları - Bilge Nobel Dizisi · 1984 · 684 s.
Doktor Jivago
14 okunmaAltın Kitaplar · 1987 · 470 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dünya Edebiyat tarihinde belki de en çok tartışılan , tartışılacak olan ve tartışılmayı da hak eden bir kitap. Kitabın hem övülecek ve hem de eleştirilecek o kadar çok özellikleri var ki; işte bütün bunlardan dolayı bence de çok tartışılmalı ve çok konuşulmalıdır bu kitap.
Kitabın yazarı Boris Pasternak , aslında usta bir şairdir ve şiirleri ve şiir kitaplarıyla ünlüdür. Neden böyle konusunun dışında bir kitap yazmak istedi bilmiyorum ama bildiğim bir şey varsa o da iyi ki böyle bir şeye kalkışmış ve bize bu eseri bırakmış olmasıdır.
Kitap, on yıl gibi uzun bir zamanda yazılmış olup yazıldığı ülke olan Sovyet Rusya'da basılmasına izin verilmemiştir. Kopyalarının gizlice kaçırıldığı İtalya'da 1957 yılında ilk baskısı yapılmıştır. Bu ilk baskısından bir yıl sonra yani 1958 yılında ise yazarına Nobel Edebiyat ödülü kazandırmış bir kitaptır. Yazarın Nobel Edebiyat ödülünü reddetmesi ise başlı başına ayrı bir tartışma konusudur.
Kitap, öncelikle bir dönem romanıdır. O dönemi direk yaşamış olan yazar tarafından gerçek olayların veya benzerlerinin çeşitli kişiler üzerinden kurgulanarak anlatılmasıdır. Çarlık ve Sovyet Rusya'sının 1900 yılından başlayıp 1943 yılına kadar olan yaklaşık 43 yıllık bir dönemini bize anlatmaktadır. Japon-Rus savaşı, 1905 devrimi, 1.Dünya savaşı, Ekim Devrimi , iç savaş , devrim sonrası Sovyet Rusya'sı ve nihayetinde 2. Dünya savaşı yıllarını da kapsayan uzunca bir dönem. Ve maalesef hayatları bu döneme rast gelen insanlar.
Bu dönemde yaşanan dramlar, acılar, insan ilişkileri, yaşamın zorlukları, korkular, çelişkiler, mecburiyetler, katliamlar, kan, göz yaşı, sefaletler, ırk ayırımları, yoksulluk, açlık, bir yaşamda aklınıza gelebilecek her türlü olumsuzluğun içinde verilmiş yaşam mücadeleleri. Tabii ki bütün bu olumsuzluklara kurban
Öncelikle kitabı Yapı Kredi Yayınları'nın 4. baskısından okudum. Çeviren kişi Hülya Arslan isminde bir çevirmen. Şimdi en ilginç bilgiyi veriyorum: Hülya Arslan, kitabın Rusça metninden Türkçe metnine çevrilmesi için tam 5 yılını harcamış. Bir çeviri için oldukça uzun bir süre ve ciddi bir emek ortaya koyduğu kitabı okurken hissediliyor. Bu sebeple çevirmen Hülya Arslan'ın hakkını teslim etmek gerekiyor en başta.
Kitap, 1957 yılında ilk olarak italya'da yayınlanmış. Hatta bir süre İtalyanca çevirisi üzerinden diğer dillere çevrilmek zorunda kalmış. Çünkü kitaptaki Ekim Devrimi ile ilgili görüşler SSCB tarafından beğenilmediği için yayınlanması engellenmiş. Romanın metni gizlice yurtdışına kaçırılmış ve İtalya'da yayınlanmış.
Doktor Jivago, 640 sayfadan oluşan kalın bir kitap. İlk başta, "Nasıl bitecek bu kitap?" şeklinde kara kara düşünsem de konunun içerisine tam olarak girmeye başladıktan sonra hızlı bir şekilde sürüklenmeye başladım. Özellikle son iki günde ciddi bir şekilde okudum ve kitabı elimden bırakamadım. Gözünüz 640 sayfadan korkmasın yani.
Alışılanın aksine, kitabın iki ana konusu var. Birinci konu olarak Rus Devrimi'nin hikayesini anlatıyor yazar. Bu konu içerisinde ayrıntılarıyla Rus iç savaşını öğreniyorsunuz. Ve yazar bu bilgileri verirken asla bir taraf tutma yoluna gitmiyor. Tamamen objektif. Tabii bana göre... İkinci konu olarak ise, bir adamın iki kadını sevmesinin çaresizliği karşımıza çıkıyor. Bu konu içerisinde Doktor Jivago, Lara ve Tonya aşk üçgeninde yaşananları tüm çıplaklığıyla hissediyorsunuz... Hatta bir başka deyişle, kitabın iki ruhu olduğunu söyleyebiliriz. Siz hangi ruhtan yararlanmak istiyorsanız, o kısımları daha bir dikkatle okuyabilirsiniz. Konu hakkında bu kadar bilgi vermek yeterli diye düşünüyorum.
Yazar Boris Pasternak,
Aşk ve Devrimin DokusuDüşünce
Boris Pasternak'ın kaleminden dökülen "Doktor Jivago," Rus Devrimi ve ardından gelen iç savaş dönemini muazzam bir panorama içinde ele alır. Kitap şair bir tıp doktorunun hayatına odaklanırken, aşkın, sanatın ve politikanın birbirine sıkıştığı bir dönemi ustalıkla resmediyor.
Roman, Yuri'nin gözünden bu karmaşık dönemi anlatırken, aynı zamanda bireysel hikayelerin ve duyguların derinliklerine iner. Yuri'nin tutkulu aşkı Lara'yla olan ilişkisi, sadece bireyler arasındaki bir aşk hikayesi değil, aynı zamanda toplumsal değişimlerin ve tarihi olayların içinde sürüklenen bir çiftin trajik öyküsüdür.
Pasternak, kalemini kullanarak sadece bireylerin değil, aynı zamanda tüm bir toplumun acılarını ve sevinçlerini resmediyor. Politik olayların, devrimin ve savaşın gölgesinde, insanların hayatta kalma mücadelesi ve duygusal çalkantılarına odaklanıyor. Dönemde yaşanılan açlık ve sefaleti, sorgusuz sualsiz yapılan katliamları ve daha nicesini gözler önüne seriyor.
Aynı zamanda, Pasternak'ın dil güzelliği ve derin anlam katmanları, eseri sadece bir tarihi roman olmaktan çıkarıp edebi bir başyapıt haline getiriyor. Kitap, aşkın, umudun, kayıpların ve insanın içsel yolculuğunun evrensel temalarını işlerken, tarihle örülü bir hikaye sunuyor.
"Doktor Jivago," sadece bir dönemin portresini çizmekle kalmaz, aynı zamanda insanın varoluşsal sorularına ve duygusal derinliklerine dokunarak, edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakan bir başyapıttır.
Öncelikle, zamanında babamın kitaplığından aşırıp kendi kitaplığıma dahil ettiğim, lakin yıllar boyunca tozunu almak dışında başka bir ilişki kurmadığım bu değerli eseri, bir etkinlik marifetiyle elime alıp okumamı sağlayan değerli okur dostlarım 
Ebru Ince , 
NigRa ve her okur buluşmasında kitabın adını zikrederek bilinçaltımıza yerleştiren ve süreci hızlandıran 
Muzaffer Akar 'a teşekkür ederek incelemeye başlamayı kendime bir borç biliyorum... Bu etkinlik olmasaydı, 1982 basım bu kitap muhtemelen oksitlenip kendi kendini imha edinceye kadar kitaplığın bir köşesinde sırasını bekliyor olacaktı... Ve ardından hızlı adımlarla incelemeye geçebilirim artık...
Ne zaman, nerede ve hangi koşullar altında doğacağımızı kendimiz seçemiyoruz ya hani... İşte beni en derin düşüncelere iten konuların başında gelir bu mevzu... Evet ben seçmedim bu hayatı, bu coğrafyayı, bu çağı... Mesela hayatımın sabah televizyon kuşağında Seren Serengil ile Seda Sayan'ın rekabet ettiği bir döneme denk gelmiş olması inanın benim seçimim değildi... Ya da toplumun %2'sini falan ilgilendirmesine rağmen memleketteki en geniş katılımlı tartışmaların başında 'taksi mi, uber mi' tartışmasının gelmesi de tamamen benim dışımda gelişen bir olay... Bir Instagram annesinin, sponsorlu bir çekim esnasında sırf o an canı istemediği için şarkı söylemeyen çocuğunu, mikrofonun açık olduğunu bilmeden gizlice azarlaması ve tartaklaması da bizzat gözlerimle şahit olduğum, asla ve kat'a seçmediğim ama yaşamak zorunda olduğum hayatın sıradan bir sahnesi sadece... Ancak Doktor Jivago'yu okuyunca yine de biraz kızdım kendime yukarıdaki düşüncelerimden dolayı... Nedenini birazdan anlatacağım dilim döndüğünce...
Yuri Jivago ya da bilinen adıyla Doktor Jivago, seçimini
Ebru Ince , NigRa ve her okur buluşmasında kitabın adını zikrederek bilinçaltımıza yerleştiren ve süreci hızlandıran Muzaffer Akar 'a teşekkür ederek incelemeye başlamayı kendime bir borç biliyorum... Bu etkinlik olmasaydı, 1982 basım bu kitap muhtemelen oksitlenip kendi kendini imha edinceye kadar kitaplığın bir köşesinde sırasını bekliyor olacaktı... Ve ardından hızlı adımlarla incelemeye geçebilirim artık...
Ne zaman, nerede ve hangi koşullar altında doğacağımızı kendimiz seçemiyoruz ya hani... İşte beni en derin düşüncelere iten konuların başında gelir bu mevzu... Evet ben seçmedim bu hayatı, bu coğrafyayı, bu çağı... Mesela hayatımın sabah televizyon kuşağında Seren Serengil ile Seda Sayan'ın rekabet ettiği bir döneme denk gelmiş olması inanın benim seçimim değildi... Ya da toplumun %2'sini falan ilgilendirmesine rağmen memleketteki en geniş katılımlı tartışmaların başında 'taksi mi, uber mi' tartışmasının gelmesi de tamamen benim dışımda gelişen bir olay... Bir Instagram annesinin, sponsorlu bir çekim esnasında sırf o an canı istemediği için şarkı söylemeyen çocuğunu, mikrofonun açık olduğunu bilmeden gizlice azarlaması ve tartaklaması da bizzat gözlerimle şahit olduğum, asla ve kat'a seçmediğim ama yaşamak zorunda olduğum hayatın sıradan bir sahnesi sadece... Ancak Doktor Jivago'yu okuyunca yine de biraz kızdım kendime yukarıdaki düşüncelerimden dolayı... Nedenini birazdan anlatacağım dilim döndüğünce...
Yuri Jivago ya da bilinen adıyla Doktor Jivago, seçiminiZor zamanlarda insan kalabilmek
Puan vermedi
Boris Pasternak’ın romanı Doktor Jivago Rusya’daki devrim ve iç savaş döneminde geçen, Yuri Jivago adında bir doktor ve şairin aşkını, yaşamını, kendini arayışını anlatır. Jivago, savaş ve devrim gibi dışsal kaosun içinde, iç dünyasında barış ve sevgi arayan biridir. Aklıyla vicdanı arasında sıkışmış, insan olmanın getirdiği zorlukları derinden hisseder. Bu ruh hali, biraz hüzünlü ama aynı zamanda çok insani ve derindir. İnsanlığı... Evet, Jivago’nun ruh halindeki en dokunaklı ve evrensel parça kesinlikle bu: İnsanın insan kalma mücadelesi.
Pasternak, bireyin iç dünyasını, sanatın ve aşkın gücünü, büyük tarihsel olaylara karşı insan kalabilmenin zorluğunu çok güzel işlemiş. Sovyetler Birliği, Doktor Jivago'ya açıkça karşı çıktı. Hem kitabın içeriği hem de Pasternak’ın Batı’da gördüğü ilgi, Bolşevik Devrimi’ni eleştirmesi Sovyet rejimini rahatsız etti. 1958’de Pasternak’a Nobel Edebiyat Ödülü verildi ama rejim baskısıyla Pasternak ödülü reddetmek zorunda kaldı. Sovyet basını onu “hain” olarak yaftaladı. Her ne kadar Sovyetler kitabı yasaklasa da bu baskı onu dünya edebiyatının sembolü haline getirdi.
10/10
2011 67. kitabı
Bolşevik ihtilali ve sonrasında yaşanan iç savaşı anlatan eserde beyazlar ve kızıllar arasındaki acımasız mücadele tüm ayrıntılarıyla ortaya konulmuştur.
Kardeşler, çocukluk arkadaşları, baba ile oğul savaşta farklı saflarda yer almış, birbirlerinin kah katili kah kurtarıcısı olmuştur.
Derin psikolojik tahliller, ayrıntılı yer ve kişi tasvirleri ve insanın içini acıtan gerçekler le süslenmiş bu eser son dönem rus edebiyatının en önemli eseridir. Aynı zamanda 20 yüzyılda nobel edebiyat ödülünü en çok hak eden bir kaç romandan biridir. Ömer Şerif'in hayatının başrölünü oynadığı, Maurice Jarre'nin müziklerini yaptığı aynı isimli film olarak da sinemaya aktarılmıştır.
Hayatın içinde ne çok acı var. Ve insan ne kadar kırılgan bir varlık. Aynı zamanda nasıl bir canavar... İnsan denen muammâ ne kadar çok ve farklı kılığa girebiliyor...
Dünyâ'yı cehennem eden de yine insan, varlığında cenneti yaşadığımızda. Farklı insanlar, farklı karakterler, farklı rûhlar...
İnsanlar...
Acılar...
Yenilgiler...
Kopuşlar...
Kavuşmalar...
Tekrâr eden ayrılıklar...
Ve ölüm! Şakası, kaçarı olmayan...
Artık ne isteseniz boş! Geç kaldınız...
Klasikler niye klasik olur?
Sorunun cevabı bu romanda.
Epik bir anlatımla insanlık tarihinin en önemli dönemeçlerinden birini Bolşevik devriminin 1905 yılından başlayarak yaklaşık 20-30 yıllık dönemini kalabalık bir karakter kadrosu ile kâğıda dökmüş Pasternak.
Karakterler çok iyi çizilmiş. Neyi neden yaptıklarını çok iyi anlıyoruz okurken.
Lara'ya da Yuri'ye de ,Paşa'ya da hak veriyorsunuz okurken.
Devrim ideallerinin yanlış politikalar nedeniyle çöküşünün nedenini de anlıyorsunuz.
1950'lı yillarda yazılmış olmasına karşın 19. Yuzyil romantizmini tesadüflerle ortaya koyuyor Pasternak . Bu durum pek çok kişinin eleştirisine neden olmus. Ama bence konu itibariyle destansı bir romana bu anlatım biçimi çok yakışmış.
Ara ara klasik eserleri okuyun,iyidir
"Şairlerin şairi" ünvanına sahip bir Rus, aynı zaman da çok başarılı bir çevirmen ve Nobel ödülüne layık görülmüş bir romancı: Boris Pasternak. Dünya savaşları, Rus Devrimi, siyasi çalkantılar ve daha nicelerine tanıklık etmiş olan Pasternak, hayatının 10 yılını bu eşsiz romanı yazmaya ayırmış.
Boris Pasternak Rusya'da döneminin en iyi şairlerinden kabul edilmesine şairliğiyle ön plana çıkmasına rağmen, hayatının yapıtını Doktor Jivago olarak tanımlamış. Doktor Jivago da onun hayatına mâl olmuş diyebiliriz. Kitabı 1945-1955 yılları arasında yazmış fakat kitabın yayımlanması öyle kolay olmamıştır. Dönemin otoriteleri tarafından, SSCB eleştirisi olduğu düşünüldüğünden 1956'da ilk yayımlanma girişimi reddedilmiştir. Ama Pasternak, hayatının büyük bir kısmını adadığı bu kitabını ne pahasına olursa olsun yayımlamak ister ve kopyalarını iki farklı kanaldan gizlice Avrupa'ya ulaştırır. Bu sayede roman ilk olarak İtalyanca çevirisiyle 1957 yılında İtalya'da yayımlanır. Avrupa'da ünü çok hızlı yayılır ve 1958 yılında Nobel komitesi tarafından ödüllendirilmek istenir. Dönemin Avrupa'sı için SSCB'ye karşı bir silah olarak kullanılmıştır ve adı çok sık politik olaylarla anılmıştır. Birçok farklı nedenden ötürü en sonunda ödülü geri çevirir Pasternak. Tüm bu olaylarla birlikte ülkesinde de bir hayli zor duruma düşer, nitekim akciğer kanseri olarak 1960 yılında hayatını kaybeder.
Kitabın içeriğine gelecek olursak 600 sayfalık bir dönem romanı. Devrim öncesi Rusya'sından başlayarak 1905, 1917 devrimlerini, devrim sonrası ülkenin halini, beyazlarla kızılların iç savaşını anlatır. Bütün bunlar olurken insanların yaşadıklarına, aşklarına, acılarına, çaresizliklerine, heyecanlarına ve hissettikleri tüm duygulara ortak oluruz.
Çoğu uzun Rus romanı için söylenildiği gibi çok fazla
Pasternak’ın 1957 yılında yayımladığı Doktor Jivago adlı tek romanı pek de beklentilerimi karşılamadı. Gerek karakterler gerek olaylar zincirinin birbirine yakın olması ve zaman zaman karışması kitaba odaklanma açısından olumsuz durumlardı. Aslında kitapta tek bir ana karakter yok. Doktor Jivago (Yuri) dışındaki karakterler de detaylıca anlatılmış.
Kitapta hem 1905 Rus Devrimi, (farklı bölgedeki ayaklanmalar) hem de 1. Dünya Savaşı’nın yansımalarına yer verilmiş. Yaklaşık kırk yıllık uzun bir zaman dilimi dağınık şekilde ilerliyor. Ben benzer tarzda çok daha iyi dönem eserleri okumuştum, ondan dolayı bu eseri çok da beğendiğimi söyleyemeyeceğim. Eseri çok beğenenler olmuş, yine de merak edenler şans verebilir.
Yazar Hakkında
Boris PasternakYazar · 11 kitap
Boris Leonidoviç Pasternak (18 Şubat, 1890 - 30 Mayıs, 1960), Rus şair, yazar, 1958 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi.
Moskova'lı sanatçı bir aileden geliyordu. Ünlü bir ressamın oğludur. Bir süre müzik eğitimi gördü. 1909'da müzik eğitimini yarım bırakarak Moskova Üniversitesi'nde felsefe okumaya başladı. 1912'de Almanya'ya giderek Marburg Üniversitesi'nde bir süre felsefe derslerini izledi. İtalya üzerinden Moskova'ya döndü ve Moskova Üniversitesi'ndeki öğrenimini tamamladı.
Yapıtlarında doğa tutkusunu doğaya ilişkin imgelerle dile getirmiş, insan ve toplum sorunlarını kaynaşmış bir bütünlük içinde yansıtmıştır. İlk şiirlerinde sembolizm ve fütürizm akımının etkileri görülmüştür. Pasternak bireysel yaratıcılığın toplumsal eyleme boyun eğmek zorunda kaldığı bir dönemde yetişmiş, şiirinde bireysel ve toplumsal yaşantıları organik bir bütünlüğe kavuşturmuş, toplumsal sarsıntıları kendi benliğinde derinliğine yaşayarak çağının trajik gerçekliğini dile getirmiştir. Şiire yeni söyleyiş özellikleri kazandırmış. Özellikle aşk ve tabiat temaları üzerinde durmuşdur.
İmge ve sözdizimi açısından Rus şiirine getirdiği yeniliklerle geleneksel Rus şiirinin yalın biçimlerini uzlaştırmıştır. Çağımızın en büyük şairlerinden biri sayılmaktadır.
1958 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı ama ödülü Stokholm'da kabul ederse SSCB vatandaşlığından atılacağı korkusuyla geri çevirdi. Peredelkino'da öldü.
